بازار لوازم خانگی در بن‌بست گرانی و رکود؛ دلار بالا رفت، خریدها متوقف شد

تسنیم/بازار لوازم خانگی امروز در نقطه‌ای ایستاده که افزایش قیمت‌ها، رکود معاملات و سردرگمی خریداران و فروشندگان، هم‌زمان آن را تحت فشار قرار داده است. در چنین شرایطی، چشم‌ها به تصمیم و اقدام مسئولان دوخته شده تا با مدیریت صحیح، ثبات را به بازار بازگردانند.

بازار لوازم خانگی این روزها به یکی از پرچالش‌ترین بازارهای مصرفی کشور تبدیل شده است؛ بازاری که هم‌زمان با افزایش نرخ دلار، موج تازه‌ای از گرانی را تجربه می‌کند، اما در سوی دیگر، با رکودی کم‌سابقه در معاملات روبه‌رو شده است. افزایش قیمت‌ها در شرایطی رخ داده که قدرت خرید خانوارها کاهش یافته و بسیاری از مردم، خرید کالاهای ضروری مانند یخچال، ماشین لباسشویی یا اجاق‌گاز را نیز به تعویق انداخته‌اند.

افزایش قیمت داخلی‌ها؛ فشار هزینه به مصرف‌کننده منتقل شد
بررسی‌ها از بازار نشان می‌دهد قیمت لوازم خانگی تولید داخل طی هفته‌های اخیر بین 5 تا 20 درصد افزایش یافته است. فعالان صنفی می‌گویند رشد قیمت مواد اولیه، افزایش هزینه قطعات وابسته به ارز، بالا رفتن هزینه حمل‌ونقل و دستمزد، تولیدکنندگان را ناچار کرده قیمت‌های جدید را اعمال کنند. این افزایش قیمت‌ها اگرچه از نگاه تولیدکننده قابل توجیه است، اما برای مصرف‌کننده‌ای که با کاهش قدرت خرید مواجه است، به معنای دورتر شدن دسترسی به کالاهای ضروری است.

در بخش لوازم خانگی خارجی، شرایط به‌مراتب نگران‌کننده‌تر است. نبود واردات رسمی و شفاف، باعث شده قیمت‌گذاری این کالاها کاملاً سلیقه‌ای شود. هر فروشنده با استناد به افزایش نرخ دلار، قیمت‌هایی گاه غیرمنطقی برای محصولاتی اعلام می‌کند که بخش قابل توجهی از آن‌ها از مسیرهایی مانند کوله‌بری وارد کشور شده‌اند.

این کالاها نه‌تنها فاقد ثبت رسمی واردات هستند، بلکه گارانتی معتبر و خدمات پس از فروش واقعی نیز ندارند؛ موضوعی که ریسک خرید را برای مردم به‌شدت افزایش داده است. بسیاری از خریداران می‌گویند در شرایط فعلی، حتی اطمینان از اصل‌بودن کالا نیز دشوار شده است.

بازار داغ گارانتی‌های غیررسمی
هم‌زمان با افزایش عرضه لوازم خانگی خارجی بدون پشتوانه، بازار فروش گارانتی نیز رونق گرفته است. برخی شرکت‌ها با دریافت هزینه‌هایی جداگانه، اعلام می‌کنند این محصولات را گارانتی می‌کنند؛ گارانتی‌هایی که به گفته کارشناسان، در بسیاری از موارد فاقد شبکه خدمات پس از فروش، قطعه و تعهد مشخص هستند.

این وضعیت، نگرانی جدی مصرف‌کنندگان را به‌دنبال داشته است. مردم می‌پرسند در صورت خرابی کالا، چه نهادی پاسخگو خواهد بود و آیا این گارانتی‌ها واقعاً ضمانتی برای تعمیر و تأمین قطعه دارند یا صرفاً برگه‌ای برای فروش راحت‌تر کالا هستند.

برای بسیاری از خانوارها، خرید لوازم خانگی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است. با این حال، افزایش قیمت‌ها و نااطمینانی از آینده بازار باعث شده حتی خریدهای ضروری نیز به تعویق بیفتد. شهروندان می‌گویند در شرایطی که قیمت‌ها هر روز تغییر می‌کند و ثباتی در بازار وجود ندارد، تصمیم‌گیری برای خرید بسیار دشوار شده است.

برخی خریداران نگران‌اند که اگر امروز خرید کنند، فردا قیمت‌ها کاهش یابد و اگر صبر کنند، با افزایش جدید مواجه شوند؛ بلاتکلیفی‌ای که عملاً بازار را در وضعیت انتظار و سکون قرار داده است.

نگرانی فروشندگان؛ بازار قفل شده است
در سوی دیگر بازار، فروشندگان نیز از شرایط فعلی ناراضی‌اند. به گفته فعالان صنفی، افزایش قیمت‌ها به معنای افزایش فروش نبوده و بسیاری از فروشگاه‌ها با رکود کامل معاملات مواجه‌اند. فروشندگان می‌گویند نه توان کاهش قیمت دارند و نه مشتری‌ای که حاضر به خرید باشد.

هزینه اجاره، حقوق کارکنان و سرمایه خواب‌کرده در انبارها، فشار مضاعفی بر واحدهای صنفی وارد کرده و برخی فروشندگان هشدار می‌دهند در صورت تداوم این وضعیت، ناچار به تعطیلی یا کاهش فعالیت خواهند شد.

کارشناسان بازار معتقدند وضعیت فعلی لوازم خانگی، نیازمند ورود دستگاه‌های مسئول است. سامان‌دهی بازار ارز، شفاف‌سازی مسیر واردات، نظارت جدی بر قیمت‌گذاری کالاهای خارجی، برخورد با فروش گارانتی‌های صوری و حمایت هدفمند از تولیدکنندگان داخلی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش التهاب بازار کمک کند.

به نظر می‌رسد رهاشدگی بازار لوازم خانگی نه‌تنها به زیان مصرف‌کننده و فروشنده است، بلکه می‌تواند اعتماد عمومی به بازار را بیش از پیش تضعیف کند. اگر سیاست‌گذاری و نظارت مؤثر در کوتاه‌مدت اعمال نشود، بازار با تداوم گرانی، رکود عمیق‌تر و افزایش ریسک خرید برای مردم مواجه خواهد شد.