راه‌های ناتمام؛ روایتی از  ۱۰۷ کیلومتر در مسیر توسعه

خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها: باد سرد زمستانی از میان دره‌های سربه‌فلک‌کشیده زاگرس می‌وزد و برف تازه‌ای را روی آسفالت جاده‌هایی می‌نشاند که سال‌هاست چشم به راه تکمیل مانده‌اند.

در مسیر خرم‌آباد به کوهدشت، تونلی نیمه‌کاره دهان گشوده است؛ واریانت چنار، پروژه‌ای که از سال ۱۳۹۲ کلنگ خورده و هنوز پس از ۱۲ سال، راهی به انتها ندارد.

اینجا لرستان است، استانی که به واسطه موقعیت جغرافیایی خود، چهارراه ارتباطی شمال به جنوب و شرق به غرب کشور محسوب می‌شود.

جاده‌هایی که از دل این استان می‌گذرند، نه تنها مسیر ارتباطی مردم این دیار، که شریان‌های حیاتی ترانزیت کالا و تردد زائران اربعین هستند. اما این شریان‌ها سال‌هاست در برخی نقاط گره خورده‌اند.

در حاشیه جاده خرم‌آباد-پلدختر، راننده‌ای تریلی خود را کنار زده و به لاستیک‌ها ضربه می‌زند. راه طولانی از شمال تا جنوب کشور را طی می‌کند؛ می‌گوید: «این جاده رو سال‌هاست می‌رم. هر سال یه قسمتش رو می‌زنن، یه قسمتش رو ول می‌کنن. انگار قرار نیست تموم شه...»

اما در آستانه سفر رئیس‌جمهور به لرستان، مسئولان از تحولی بزرگ در حوزه راه‌های استان خبر می‌دهند. ۱۰۷ و نیم کیلومتر پروژه فعال راه‌سازی، ۳۸ و نیم کیلومتر آماده بهره‌برداری تا پایان سال، و اعتباری که قرار است گره از کار این جاده‌ها بگشاید.

۱۰۷ کیلومتر پروژه فعال در دل زاگرس

لرستان با موقعیت جغرافیایی خاص خود، همواره نیازمند توجه ویژه در حوزه راه بوده است. محورهای کوهستانی، پیچ‌های خطرناک، و تردد بالای وسایل نقلیه، ضرورت توسعه زیرساخت‌های جاده‌ای را دوچندان کرده است.

گودرز باباعباسی، معاون مهندسی و ساخت اداره‌کل راه و شهرسازی استان لرستان، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر از آخرین وضعیت پروژه‌های راه‌سازی استان می‌گوید و ادامه می‌دهد: مجموع پروژه‌های فعال حوزه راه در لرستان به ۱۰۷ و نیم کیلومتر می‌رسد. بخشی از این پروژه‌ها مربوط به آزادراه خرم‌آباد-اراک است که در حال حاضر ۱۳ کیلومتر از این مسیر در دست اجرا قرار دارد و یکی از طرح‌های مهم ملی محسوب می‌شود.

وی به دیگر محورهای فعال اشاره می‌کند و می گوید: در محور خرم‌آباد-پلدختر، عملیات اجرایی ۲۹.۶ کیلومتر از این مسیر در قالب قطعات یک و چهار در حال انجام است. پروژه کمربندی دورود به طول ۱۲ و نیم کیلومتر نیز در زمره طرح‌های فعال قرار دارد.

این پروژه‌ها هر کدام به تنهایی می‌توانند نقش مهمی در کاهش ترافیک شهری، افزایش ایمنی و تسهیل ارتباطات ایفا کنند.

محورهای ارتباطی با استان‌های همجوار

لرستان به دلیل همسایگی با چند استان، نیازمند جاده‌های مناسب برای ارتباط با آن‌هاست. پروژه‌هایی که در این حوزه تعریف شده‌اند، می‌توانند تحولی بزرگ در ارتباطات بین‌استانی ایجاد کنند.

باباعباسی در این باره توضیح می‌دهد: در محور الیگودرز-داران ۱۹ و نیم کیلومتر پروژه راه‌سازی در دست اجراست که نقش مهمی در ارتباط استان لرستان با استان اصفهان ایفا می‌کند. محور ازنا-شازند به طول ۹.۲ کیلومتر، محور الیگودرز-گلپایگان به طول ۸.۳ کیلومتر و همچنین محور الیگودرز-مسجدسلیمان به طول ۱۵.۳ کیلومتر از دیگر پروژه‌های فعال حوزه راه استان هستند که همگی در راستای تکمیل شبکه ارتباطی و تسهیل تردد بین‌استانی اجرا می‌شوند.

این محورها نه تنها برای مردم لرستان، که برای تمام کاربران جاده‌ای کشور اهمیت دارند. هر کدام از این مسیرها بخشی از کریدورهای اصلی حمل‌ونقل کشور هستند.

محور سیمره-بابازید؛ گامی برای ترانزیت و اربعین

یکی از پروژه‌های مهمی که به زودی کلنگ‌زنی می‌شود، محور سیمره-بابازید است. این محور به دلیل قرارگیری در مسیر اربعین و همچنین ترانزیت کالا از اقلیم کردستان عراق به بنادر جنوبی، اهمیتی ویژه دارد.

باباعباسی در این باره توضیح می‌دهد: این محور در قالب دو قطعه ۲۰ کیلومتری و در مجموع به طول ۴۰ کیلومتر، از سه‌راهی زانوگه به سمت بابازید تعریف شده است.

هوشنگ بازوند، معاون وزیر راه و شهرسازی، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به این پروژه می‌گوید: برای ۴۰ کیلومتر از مسیر پل سیمره-بابازید که مناقصه آن برگزار و پیمانکار نیز تعیین شده، عملیات اجرایی با انجام مراسم کلنگ‌زنی تا اسفندماه سال جاری آغاز خواهد شد.

واریانت چنار؛ ۱۲ سال انتظار به پایان می‌رسد؟

واریانت چنار در محور خرم‌آباد-کوهدشت، یکی از پروژه‌های معطل‌مانده استان است که از سال ۱۳۹۲ آغاز شده و همچنان ناتمام مانده است. این پروژه پنج کیلومتری، چندین پیمانکار عوض کرده و حالا نوید تکمیل آن در آینده نزدیک داده می‌شود.

عنایت‌الله میرزایی، مدیرکل راه و شهرسازی لرستان، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با اشاره به این پروژه می‌گوید: این پروژه به طول پنج کیلومتر از سال ۹۲ شروع شده، چندین پیمانکار عوض کرده است. الان این پروژه ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. نزدیک به ۱۵۰ میلیارد تومان از سال ۹۲ تا الان برای این پروژه هزینه شده است. برآورد ما این هست که با ۱۰۰ میلیارد تومان دیگر این پروژه تمام می‌شود.

وی به تأخیر در تکمیل پروژه اشاره می‌کند و می گوید: قبلاً قول داده بودیم که این پروژه قبل از عید به اتمام برسد، ولی جنگ ۱۲روزه و مشکلات اعتباری و شرایط جوی، موجب شد که پیشرفت پروژه کند شود. خوشبختانه اعتبار لازم این پروژه تأمین شده، پروژه هم فعال بوده و در حال انجام هست.

بازوند نیز در این باره قول تازه‌ای می‌دهد و می گوید: مقرر شد واریانت چنار به طول پنج کیلومتر، در صورت تأمین اعتبار، تا پایان خرداد ۱۴۰۵ تکمیل و به بهره‌برداری برسد. این پروژه هم‌اکنون ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و در اولویت تکمیل قرار گرفته است.

کوهدشت-زانوگه؛ مسیر اربعین در انتظار تکمیل

محور کوهدشت-زانوگه یکی دیگر از پروژه‌های مهم استان است که در مسیر اربعین قرار دارد. این محور ۱۷ کیلومتر طول دارد و بخشی از آن هنوز ناتمام مانده است.

میرزایی با اشاره به این پروژه می‌گوید: این پروژه یکی از مسیرهای پرتردد ما هست، در مسیر اربعین هم قرار گرفته است. این پروژه ۱۷ کیلومتر طول دارد که از این میزان دو کیلومتر اجرا شده و الان ۱۰ کیلومتر دیگر در حال اجرا هست. پیشرفت فیزیکی این ۱۰ کیلومتر حدود ۴۰ درصد است. الان نزدیک به ۷۰ میلیارد تومان اعتبار در این پروژه هزینه شده است. نزدیک به ۸۰۰ میلیارد تومان دیگر نیاز است که ۱۵ کیلومتر باقی‌مانده از این پروژه تکمیل شود.

وی از پیگیری این پروژه در سفر آتی رئیس‌جمهور خبر می‌دهد و می گوید: باتوجه‌به اینکه سفر رئیس‌جمهور به لرستان را در پیش داریم، یکی از مصوبات در نظر گرفته در این سفر همین پروژه است.

بازوند نیز در این باره می‌گوید: مقرر شد مطالعات شش کیلومتر انتهایی مسیر کوهدشت-زانوگه تا پایان سال جاری تکمیل شود و فرایند برگزاری مناقصه این محور تا پایان اردیبهشت‌ماه انجام گیرد. این محور در حال حاضر ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.

خرم‌آباد-سپیددشت؛ ۲۴ کیلومتر در مسیر توسعه

پروژه خرم‌آباد-سپیددشت به طول ۲۴ کیلومتر، یکی دیگر از طرح‌های مهم راه‌سازی استان است که پیشرفت فیزیکی آن به ۲۵ درصد رسیده است.

میرزایی در این باره می‌گوید: این پروژه ۲۴ کیلومتر است و در حال حاضر ۲۳.۵ کیلومتر از این محور را به پیمانکار برای اجرا داده‌ایم. الان این پروژه در حال انجام است، پیشرفت فیزیکی پروژه هم روی ۲۵ درصد است. نزدیک به ۴۰ میلیارد تومان برای پروژه تا الان هزینه شده است. برآورد ما این هست که نزدیک هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان دیگر این پروژه نیاز دارد که تکمیل شود.

باند دوم خرم‌آباد-نورآباد در یک قدمی پایان

باند دوم خرم‌آباد-نورآباد به طول ۸۰ کیلومتر، یکی از پروژه‌های نزدیک به اتمام است. تنها شش کیلومتر از این مسیر باقی‌مانده که به زودی تکمیل خواهد شد.

میرزایی با اشاره به این پروژه می‌گوید: این پروژه به طول ۸۰ کیلومتر خوشبختانه نزدیک به شش کیلومتر آن باقی‌مانده است. از این شش کیلومتر، سه کیلومتر نیاز به آسفالت دارد، زیرسازی آن تمام شده و سه کیلومتر دیگر باقی‌مانده که نیاز به زیرسازی و آسفالت دارد. این پروژه هم به پیمانکار واگذار شده است.

هم‌زمان با این پروژه، محور نورآباد-هرسین نیز در دست اقدام است. میرزایی می‌گوید: این پروژه هم جزء محورهای پرتصادف ما در استان به شمار می‌رود. شرکت ساخت این پروژه را در حال اجرا دارد. قرار بود که ۱۰ کیلومتر از این محور نورآباد-هرسین و همچنین شش کیلومتر باقی‌مانده نورآباد-خرم‌آباد هم به پیمانکار واگذار کنند.

الیگودرز-داران؛ ۱۳.۵ کیلومتر آماده افتتاح

محور الیگودرز-داران که از محورهای پرتردد استان است، در آستانه تکمیل قرار دارد. ۱۳.۵ کیلومتر از این مسیر تا پایان سال افتتاح می‌شود.

میرزایی در این باره می‌گوید: محور الیگودرز-داران، ۱۵.۵ کیلومتر باقی‌مانده بود که چهارخطه شود. این محور نیز جزء محورهای پر تردد در استان است. تقریباً ۱۳.۵ کیلومتر از این پروژه به اتمام رسیده است. برنامه داریم که قبل از سال این ۱۳.۵ کیلومتر افتتاح شود و شش کیلومتر باقی‌مانده هم برای سال بعد تأمین اعتبار شده است. این پروژه نیز جزء مصوبات سفر رئیس‌جمهور هم قرار گرفته است و آن شش کیلومتر اگر در سال آینده آغاز شود، کل محور الیگودرز-داران تکمیل می‌شود.

کمربندی دورود؛ ۱۲ کیلومتر برای کاهش ترافیک

کمربندی دورود به طول ۱۲ کیلومتر، از پروژه‌های مهمی است که می‌تواند بار ترافیکی این شهر را به شکل چشمگیری کاهش دهد.

میرزایی با اشاره به آخرین وضعیت این پروژه می‌گوید: این پروژه به طول ۱۲ کیلومتر در دست اجرا است. دو خط و باند این کمربندی هم تقریباً تمام شده و برنامه این هست که به‌زودی افتتاح شود. بحث‌های تملکی این پروژه دارد که در حال حل‌شدن هست. باند برگشت این کمربندی هم قرار است از سال بعد آغاز شود.

آزادراه بروجرد-اراک؛ ۱۳ کیلومتر در حوزه لرستان

آزادراه بروجرد-اراک از پروژه‌های ملی است که ۱۳ کیلومتر آن در حوزه استان لرستان قرار دارد. این پروژه توسط قرارگاه خاتم در حال اجراست.

میرزایی در این باره می‌گوید: از این آزادراه ۱۳ کیلومتر در حوزه استان لرستان هست. قرارگاه خاتم قرار است این پروژه را انجام دهد، فعلاً از سمت استان مرکزی و شازند شروع کرده است.

۱۱ پروژه استانی و ۱۲ پروژه ملی

عنایت‌الله میرزایی، مدیرکل راه و شهرسازی لرستان، در گفت‌وگوی با خبرنگار مهر از ابعاد کلان پروژه‌های راه‌سازی استان می‌گوید و ادامه می دهد: ۱۱ پروژه کلان راه‌سازی استانی در لرستان در دست اجراست که تا الان نزدیک به یک‌همت برای اجرای این پروژه‌ها در استان هزینه شده است. برآورد این است که برای تکمیل این پروژه‌ها نزدیک به هفت همت دیگر اعتبار نیاز است.

وی به پروژه‌های ملی نیز اشاره می‌کند و می گوید: پروژه‌های شرکت ساخت نزدیک به ۱۲ پروژه است که تا کنون ۶.۵ همت اعتبار برای آنها هزینه شده است. برای تکمیل این ۱۲ پروژه حدود ۸۵ همت دیگر اعتبار نیاز است.

میرزایی تأکید می‌کند: هزینه راه‌سازی بسیار بالا است، آسفالت و زیرسازی در پروژه‌های راه‌سازی هزینه‌های بسیار بالایی دارند. پروژه‌ها را بر اساس سند راهبردی و عملیاتی استان به دو دسته تقسیم کرده‌ایم، یکی پروژه‌های پیشران و دیگری پروژه‌های اولویت‌دار. شش پروژه جزء پروژه‌های پیشران و مابقی پروژه‌ها نیز پروژه‌های اولویت‌دار هستند.

نمایندگان؛ انتقاد از روند کند اجرا

در کنار اخبار امیدوارکننده، نگرانی‌هایی نیز از سوی نمایندگان استان مطرح می‌شود. حمیدرضا گودرزی، نماینده مردم الیگودرز در مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با انتقاد از روند کند اجرای پروژه‌های راه‌سازی می‌گوید: جاده الیگودرز به مسجدسلیمان و اصفهان، نمونه بارز بی‌توجهی است.

وی اضافه می کند: طول این مسیر حدود ۷۰ کیلومتر است، اما زیرسازی تنها ۲۷ کیلومتر آن انجام شده. از مسئولان سؤال می‌کنم اگر این جاده ارزش دارد، چرا آن را تکمیل نمی‌کنند؟ چرا از سمت خوزستان شروع به کار نمی‌کنند؟ همین ۱۲ کیلومتر باقی‌مانده را اگر زیرسازی و آسفالت کنند، مردم می‌توانند از آن استفاده کنند.

وی به پیامدهای اجتماعی این وضعیت اشاره می‌کند و می گوید: این بیکاری و محرومیت منجر به مشکلات اجتماعی گسترده‌ای مانند بیکاری بیدادگر در استان شده است.

گودرزی یادآور می شود: از آقای استاندار تشکر می‌کنم که پیگیر بودند و بخشی از مسیر زیرسازی و آسفالت شد. اما خواهش ما این است که پروژه‌های دیگر، بودجه این شش کیلومتر باقی‌مانده را نخورند. این ۶ کیلومتر نیز باید هرچه سریع‌تر تکمیل شود.

چشم‌انداز توسعه راه‌های لرستان

با بهره‌برداری از ۳۸ و نیم کیلومتر پروژه تا پایان سال جاری و آغاز عملیات اجرایی ۷۳ کیلومتر پروژه جدید، می‌توان به تحولی بزرگ در شبکه راه‌های لرستان امیدوار بود.

پروژه‌هایی که هر کدام به نوبه خود می‌توانند گره‌ای از ترافیک شهری بگشایند، مسیری را ایمن‌تر کنند، یا ارتباطی را تسهیل نمایند. از کمربندی دورود که بار ترافیکی این شهر را کاهش می‌دهد تا محور سیمره-بابازید که مسیر ترانزیت کالا به عراق را هموار می‌کند، و از واریانت چنار که پس از ۱۲ سال به پایان نزدیک می‌شود تا محور الیگودرز-داران که تا پایان سال افتتاح می‌گردد.

اما تحقق این وعده‌ها نیازمند تزریق به موقع اعتبارات، پیگیری مستمر مسئولان و همراهی پیمانکاران است. تجربه تلخ پروژه‌های نیمه‌تمام در لرستان نشان داده که بدون این سه عامل، حتی بهترین طرح‌ها نیز در پیچ‌وخم اجرا گم می‌شوند.

جاده‌هایی که باید به مقصد برسند

بنابراین گزارش، غروب در جاده‌های لرستان، چراغ‌های ماشین‌آلات راه‌سازی در دل کوه‌ها روشن می‌شوند. کارگران خسته از یک روز کار، وسایلشان را جمع می‌کنند. فردا دوباره می‌آیند، دوباره کار می‌کنند، دوباره جاده می‌سازند.

۱۰۷ و نیم کیلومتر پروژه فعال در لرستان، هر کدام داستانی دارند؛ داستان سال‌ها انتظار، وعده‌های پی‌درپی، و امیدی که هنوز نمرده است. حالا در آستانه سفر رئیس‌جمهور، این پروژه‌ها در صدر مطالبات مردم قرار گرفته‌اند.

بهمن ماه ۱۴۰۴ است و برف روی شانه‌های کوه‌های زاگرس نشسته. بهار که بیاید، شاید بخشی از این جاده‌ها تمام شده باشند.