بازتاب روزانه جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان

خبرگزاری مهر، گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشده، بلکه شواهد فزاینده‌ای از بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی برای طرف‌های متجاوز در حال آشکار شدن است. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش‌آموزان بی‌گناه آغاز شد، به‌سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای پیدا کرده و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخته است. هرچند آتش بس دو هفته ای حاصل شد و درا دامه هم توسط ترامپ تمدید شد اما هنوز تا پایان واقعی این تجاوز مسیر پیچیده ای در پیش است.

رسانه‌های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده‌اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب‌ها می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه دهد.

رسانه های غربی

روزنامه گاردین در گزارشی از تازه‌ترین دور تبادل آتش میان ایران و آمریکا هم‌زمان با ادامه مذاکرات صلح نوشت که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در واکنش به حملات آمریکا، یک پایگاه هوایی مورد استفاده ارتش این کشور را هدف قرار داده است.

گاردین می‌افزاید که کویت تأیید کرده بامداد دوشنبه هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفته و حق خود برای اتخاذ «تمام اقدامات لازم» برای دفاع از خاک خود را محفوظ دانسته است. در حوزه دیپلماتیک، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، با اشاره به فضای بی‌اعتمادی عمیق تأکید کرد که هیچ مذاکره‌ای درباره جزئیات برنامه هسته‌ای در جریان نیست و اولویت تهران «پایان دادن به جنگ» است.

این رسانه انگلیسی با اشاره به شکنندگی آتش‌بس و حملات پراکنده در هفته‌های اخیر تصریح می‌کند که ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز و کاهش قیمت سوخت پیش از انتخابات نوامبر تحت فشار است، اما هم‌زمان با خطر واکنش تندروهای حزب خود به هرگونه امتیازدهی به تهران مواجه می‌باشد. همچنین بنیامین نتانیاهو دستور بمباران حومه جنوبی بیروت را صادر کرده که جدی‌ترین تشدید تنش در لبنان از زمان اعلام آتش‌بس ۱۷ آوریل محسوب می‌شود.

شبکه سی‌ان‌بی‌سی در گزارشی از اوج‌گیری دوباره تنش‌ها نوشت که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، هم‌زمان با دور تازه حملات متقابل نظامی، با خشم به منتقدان خود تاخته و مدعی شده است که ایران «واقعاً خواهان توافق» است. ترامپ در شبکه تروث سوشال از «دموکرات‌های احمق» و «جمهوری‌خواهان به ظاهر غیرمیهن‌پرست» خواست دست از «جیک‌جیک کردن» بردارند و گفت: «فقط بنشینید و استراحت کنید، همه چیز در نهایت خوب پیش خواهد رفت.»

بر اساس این گزارش، این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که حملات هوایی میان دو طرف از سر گرفته شده است. سنتکام مدعی انجام «حملات دفاعی» به سایت‌های راداری و فرماندهی پهپادهای ایران در گروک و جزیره قشم شده و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز از هدف قرار دادن یک پایگاه هوایی مورد استفاده آمریکا خبر داده است.

سی‌ان‌بی‌سی با اشاره به گزارش آکسیوس فاش می‌کند که ترامپ شخصاً اصلاحاتی سخت‌گیرانه‌تر بر مفاد توافق اعمال کرده که عمدتاً بر مسئله مواد هسته‌ای ایران متمرکز است.

بی‌بی‌سی در گزارشی با استناد به تصاویر ماهواره‌ای و تحلیل‌های کارشناسی فاش کرد که حملات ایران از زمان آغاز جنگ، به ۲۰ پایگاه و تأسیسات نظامی آمریکا در هشت کشور خاورمیانه خسارت وارد کرده است؛ وسعتی از تخریب که بسیار فراتر از اذعان عمومی واشنگتن است. بر اساس تحلیل واحد «بی‌بی‌سی وریفای»، ایران با استفاده از پهپادهای ارزان‌قیمت و انبوه، سامانه‌های پدافندی فوق‌پیشرفته، هواپیماهای سوخت‌رسان و تجهیزات راداری را هدف قرار داده است.

این گزارش تصریح می‌کند که در میان خسارات وارده، سه سامانه پدافندی تاد (THAAD) به ارزش تقریبی یک میلیارد دلار در امارات و اردن منهدم شده‌اند. همچنین یک فروند هواپیمای آواکس ای-۳ سنتری در پایگاه هوایی پرنس سلطان عربستان منهدم شده که هزینه جایگزینی آن ۷۰۰ میلیون دلار برآورد می‌شود. تحلیلگران تأکید دارند که شمار واقعی پایگاه‌های هدف‌قرارگرفته ممکن است به ۲۸ برسد و پنتاگون کل هزینه این عملیات را ۲۹ میلیارد دلار برآورد کرده که به گفته دموکرات‌ها احتمالاً «کم‌تر از واقعیت» است.

بی‌بی‌سی به نقل از کارشناسان می‌افزاید که تاکتیک‌های ایران در طول جنگ تکامل یافته و از «حملات موجی و پرحجم» اولیه به «حملات دقیق و هدفمند» علیه اهداف با ارزش تغییر مسیر داده است. این در حالی است که ارتش آمریکا به دلیل «غفلت اولیه»، هواپیماهای خود را از برد پهپادهای ایرانی خارج نکرده بود. رهبر انقلاب اسلامی نیز تأکید کرده است که خاورمیانه دیگر «مکان امنی» برای پایگاه‌های آمریکایی نیست و «آمریکا روزبه‌روز از موقعیت سابق خود دورتر خواهد شد». تحلیلگران هشدار می‌دهند که در صورت ازسرگیری جنگ، ذخایر تحلیل‌رفته پدافندی آمریکا برای مقابله با موج جدید حملات ایران کافی نخواهد بود.

رسانه های عربی و منطقه ای

الجزیره در گزارشی به پیامدهای گسترش حملات رژیم صهیونیستی به ضاجیه بیروت پرداخت و نوشت: در پی تشدید تنش‌ها در جبهه لبنان، بنیامین نتانیاهو و یسرائیل کاتس مستقیماً به ارتش اسرائیل دستور دادند اهدافی را در ضاحیه جنوبی بیروت هدف قرار دهد. این اقدام از آن جهت اهمیت دارد که برخلاف گذشته، اعلام حملات نه از سوی ارتش بلکه از سوی رهبران سیاسی اسرائیل انجام شد و به‌عنوان پیامی سیاسی و نظامی تلقی می‌شود.

کارشناسان معتقدند اسرائیل همزمان با مذاکرات جاری میان لبنان و اسرائیل در واشنگتن و نیز گفت‌وگوهای مرتبط با ایران، از تشدید تنش برای افزایش فشار بر طرف مقابل و بهبود موقعیت خود در مذاکرات استفاده می‌کند. به باور آنان، گسترش حملات از جنوب لبنان به بیروت می‌تواند جایگاه دولت لبنان را تضعیف کرده و دست آن را در مذاکرات ببندد.

در داخل اسرائیل نیز این تصمیم با بحران سیاسی و فشارهای داخلی بر دولت نتانیاهو ارتباط دارد. نتانیاهو تلاش می‌کند با نمایش قدرت و احیای بازدارندگی، به انتقادهای مخالفان درباره ناتوانی دولت در مقابله با حملات حزب‌الله پاسخ دهد. هدف قرار دادن ضاحیه جنوبی، که پایگاه اصلی سیاسی و اجتماعی حزب‌الله محسوب می‌شود، حامل پیامی نمادین و سیاسی است.

در سطح منطقه‌ای، این اقدام با مذاکرات مرتبط با ایران نیز گره خورده است. تحلیلگران معتقدند اسرائیل می‌کوشد پرونده لبنان را از مذاکرات گسترده‌تر با ایران جدا کند و بیروت را وادار سازد به‌صورت مستقل و تحت فشار بیشتری وارد گفت‌وگوها شود. ایران نیز این تشدید تنش را تلاشی برای تخریب مسیرهای دیپلماتیک دانسته است.

المیادین در مقاله ای استدلال کرد که تلاش دونالد ترامپ برای پیوند دادن پرونده ایران با گسترش عادی‌سازی روابط کشورهای منطقه با اسرائیل، بیش از آنکه یک طرح عملی باشد، تلاشی برای جبران ناکامی‌های سیاسی و نظامی آمریکا و اسرائیل در برابر ایران است. نویسنده معتقد است ترامپ و بنیامین نتانیاهو پس از آنکه نتوانستند از طریق جنگ، تهدید یا مذاکرات ایران را وادار به پذیرش خواسته‌های خود کنند، به دنبال ساختن یک «دستاورد سیاسی» جدید هستند که بتوانند آن را به افکار عمومی و حامیان خود عرضه کنند.

به باور نویسنده، هدف اصلی این رویکرد ایجاد یک محور منطقه‌ای متشکل از اسرائیل، کشورهای عربی، ترکیه و پاکستان برای تقویت جایگاه اسرائیل و محدود کردن نفوذ ایران است. این طرح فراتر از برقراری روابط دیپلماتیک بوده و شامل همکاری‌های امنیتی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی گسترده می‌شود.

با این حال، کشورهای کلیدی مانند عربستان سعودی، قطر و پاکستان همچنان عادی‌سازی روابط با اسرائیل را به حل مسئله فلسطین مشروط می‌دانند و حاضر نیستند آن را به پرونده ایران گره بزنند. از دید نویسنده، ترامپ با طرح این موضوع می‌کوشد فشار را از روی خود بردارد و در صورت شکست مذاکرات یا بازگشت تنش با ایران، مسئولیت را متوجه کشورهای منطقه کند.

مقاله همچنین تأکید می‌کند که اسرائیل پس از جنگ، توسعه «توافق‌های ابراهیم» را یکی از اهداف راهبردی خود می‌داند، اما جنگ غزه بار دیگر مسئله فلسطین را به محور اصلی محاسبات منطقه‌ای بازگردانده و هزینه سیاسی عادی‌سازی را افزایش داده است. نویسنده نتیجه می‌گیرد که موفقیت یا شکست این طرح در نهایت به سرنوشت تقابل و مذاکرات میان ایران و آمریکا بستگی خواهد داشت.

الشرق الاوسط در مقاله ای نوشت که توجه جهان بیش از هر چیز به سرنوشت تنگه هرمز و مذاکرات ایران و آمریکا معطوف شده و در نتیجه، جنگ ویرانگر اسرائیل در جنوب لبنان تا حدی به حاشیه رفته است. نویسنده معتقد است که بنیامین نتانیاهو خواهان ادامه فشار و حتی جنگ علیه ایران بوده، اما با آغاز روند آتش‌بس و مذاکرات میان واشنگتن و تهران، ناچار شده خود را با سیاست‌های دونالد ترامپ هماهنگ کند.

به باور نویسنده، نتانیاهو از مفاد احتمالی توافق آمریکا و ایران نگران است؛ زیرا این توافق می‌تواند به رفع بخشی از تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های ایران و کاهش تنش‌های منطقه‌ای منجر شود، بدون آنکه موضوع توان موشکی ایران و نیروهای هم‌پیمانش به‌طور کامل حل شود. همچنین اسرائیل تلاش دارد دستاوردهای نظامی خود را حفظ کرده و امنیت مناطق شمالی خود را تضمین کند.

مقاله تأکید می‌کند که اسرائیل از زمان عملیات «طوفان الاقصی» راهبردی را برای از بین بردن نفوذ منطقه‌ای ایران در غزه، لبنان و سوریه دنبال کرده است. در همین چارچوب، جنگ جاری در جنوب لبنان بخشی از نبرد گسترده‌تر علیه «محور مقاومت» تلقی می‌شود.

نویسنده هشدار می‌دهد که تخریب گسترده شهرها و روستاهای جنوب لبنان، آوارگی صدها هزار نفر و خسارات سنگین اقتصادی و اجتماعی، موجودیت و ثبات لبنان را تهدید می‌کند. از نظر او، دولت لبنان ابزار مؤثری برای توقف جنگ ندارد و فشار آمریکا برای خلع سلاح حزب الله نیز با مخالفت ایران و حزب‌الله روبه‌روست. در پایان، مقاله نسبت به تعمیق شکاف‌های داخلی لبنان و تداوم رنج مردم این کشور ابراز نگرانی می‌کند.

رسانه های چین و روسیه

خبرگزاری روسی تاس در گزارشی با تیتر «آمریکا و اسرائیل می‌خواهند کشورهای عربی را به درگیری نظامی با ایران بکشانند» به نقل از معاون وزیر امور خارجه روسیه نوشت که واشنگتن و تل‌آویو در تلاش هستند روند عادی‌سازی روابط میان ایران و کشورهای عربی را تضعیف کرده و دولت‌های عربی را وارد رویارویی مستقیم با تهران کنند.

بر اساس این گزارش، «گئورگی بوریسنکو» در ششمین مجمع بین‌المللی علمی و کارشناسی «روسیه–خاورمیانه» در مسکو اظهار داشت که اقدامات آمریکا و اسرائیل نشان‌دهنده تلاش برای برهم زدن روند نزدیکی ایران و کشورهای عربی است؛ روندی که طی سال‌های اخیر در منطقه شکل گرفته و به کاهش تنش‌ها کمک کرده است. به گفته وی، هدف نهایی این سیاست، کشاندن کشورهای عربی به یک تقابل نظامی با ایران است.

این دیپلمات ارشد روسیه همچنین تأکید کرد که آمریکا به خوبی می‌دانست حمله به ایران می‌تواند واکنش تهران علیه کشورهای حوزه خلیج فارس را در پی داشته باشد. وی افزود مقام‌های ایرانی پیش از آغاز درگیری‌ها نسبت به چنین پیامدهایی هشدار داده بودند، اما واشنگتن این هشدارها و همچنین نگرانی‌های متحدان عرب خود را نادیده گرفت. به گفته بوریسنکو، بسیاری از کشورهای عربی به دلیل بیم از گرفتار شدن در یک جنگ گسترده منطقه‌ای، مخالف اقدام نظامی علیه ایران بودند.

بوریسنکو در پایان هشدار داد که ادامه چنین سیاستی می‌تواند به بی‌ثباتی بیشتر خاورمیانه منجر شده و روند بهبود روابط میان ایران و کشورهای عربی را با چالش‌های جدی مواجه کند.

خبرگزاری شینهوا چین در گزارشی با عنوان «آمریکا و ایران در میانه تلاش‌های صلح، حملات متقابل انجام دادند» نوشت که همزمان با ادامه رایزنی‌ها برای پایان دادن به جنگ، دو طرف بار دیگر حملات نظامی علیه یکدیگر انجام داده‌اند؛ موضوعی که نشان‌دهنده شکننده بودن روند آتش‌بس و دشواری دستیابی به توافق نهایی است.

بر اساس این گزارش، فرماندهی مرکزی تروریست‌های آمریکا در غرب آسیا (سنتکام) اعلام کرد نیروهای این کشور طی روزهای شنبه و یکشنبه مجموعه‌ای از آنچه «حملات دفاعی» خوانده شده را علیه سامانه‌های راداری، مراکز فرماندهی و کنترل پهپادها در ایران انجام داده‌اند. واشنگتن مدعی است این عملیات در واکنش به سرنگونی یک پهپاد MQ-۱ آمریکا بر فراز آب‌های بین‌المللی صورت گرفته است. سنتکام همچنین اعلام کرد جنگنده‌های آمریکایی چند سامانه پدافندی، یک ایستگاه کنترل زمینی و دو پهپاد تهاجمی را که تهدیدی برای کشتیرانی منطقه‌ای محسوب می‌شدند، منهدم کرده‌اند.

در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد پایگاهی را که از آن حمله آمریکا به یک دکل مخابراتی در جزیره سیریک انجام شده بود، هدف قرار داده و تمامی اهداف از پیش تعیین‌شده را منهدم کرده است. سپاه همچنین هشدار داد در صورت تکرار حملات، پاسخ ایران از نظر ابعاد و ماهیت متفاوت و گسترده‌تر خواهد بود و مسئولیت هرگونه تشدید تنش بر عهده آمریکا خواهد بود.

شینهوا در ادامه گزارش خود به تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ اشاره کرده و نوشته است که ایران و آمریکا در حال نهایی کردن یک تفاهم‌نامه برای خاتمه درگیری‌هایی هستند که از ۲۸ فوریه و پس از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد. به نوشته این رسانه، دو طرف از زمان برقراری آتش‌بس موقت در ۸ آوریل، با میانجیگری پاکستان چندین پیشنهاد برای پایان جنگ مبادله کرده‌اند، اما هنوز توافق نهایی حاصل نشده است.

رسانه های رژیم صهیونیستی

روزنامه صهیونیستی هاآرتص در گزارشی نوشت: توافقی که دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا قصد دارد با ایران امضا کند، ممکن است اسرائیل را در وضعیت بدتری قرار دهد.

این رسانه صهیونیستی از تحقق نیافتن اهداف جنگی واشنگتن و تل آویو خبر داد و نوشت: نظام ایران همچنان پابرجاست، حزب‌الله لبنان همچنان به اسرائیل ضربه می‌زند و توافق احتمالی میان آمریکا و ایران می‌تواند راه احیای قدرت جمهوری اسلامی را هموار کند.

هاآرتص در عین حال، روند پیشرفت مذاکرات غیرمستقیم بین تهران و واشنگتن را کند ارزیابی کرد و نوشت: روند مذاکرات همچنان با کندی پیش می‌رود و هیجان منطقه‌ برای رسیدن به صلح ممکن است بار دیگر به امیدی واهی تبدیل شود.

روزنامه صهیونیستی «اسرائیل هیوم» در گزارشی با عنوان «با عقب‌نشینی ترامپ، حزب‌الله مرزها را جابه‌جا می‌کند»، نوشت: بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل اعلام کرد که ارتش از رود لیتانی عبور کرده‌است اما واکنش حزب الله لبنان این بود که دامنه آتش خود را به سمت کرمیئل و صفد گسترش داد.

این رسانه صهیونیستی افزود: در سایه تبادل آتش، نگرانی‌ها درباره یک توافق موقت میان واشنگتن و تهران که می‌تواند آتش‌بس را برای ۶۰ روز تمدید کرده و به حزب‌الله اجازه بازسازی بدهد، افزایش یافته است.

اسرائیل هیوم نوشت: اکنون ایران جسورتر و مطالبه‌گرتر به نظر می‌رسد. نقل‌قول‌های اخیر از مقامات ارشد تهران نشان‌دهنده اعتمادبه‌نفس بالای آنهاست.

این رسانه صهیونیستی افزود: تمدید ۶۰ روزه آتش‌بس به معنای افزایش پهپادهای تهاجمی و موشک‌های حزب الله و خبری بد برای ساکنان مناطق شمالی است. بسیاری از ساکنان منطقه، به‌ویژه خانواده‌ها، ممکن است منطقه را ترک کنند و مشخص نیست چه تعداد از آنها دوباره بازخواهند گشت. در کنار آن، خسارت به فصل گردشگری و آسیب به کشاورزی نیز اضافه می‌شود که می‌تواند ضربه‌ای ویرانگر به منطقه وارد کند.

روزنامه صهیونیستی یدیعوت آحارانوت در گزارشی با عنوان: «ارتش پنهان موساد در ایران: غیرنظامیانی که در اسرائیل آموزش دیدند ضربه آغازین را وارد کردند»، نوشت: در عملیات «شیر خیزان»، موساد از شبکه‌ای از عوامل ایرانی استفاده کرده که در اسرائیل آموزش دیده بودند و پس از بازگشت به ایران، به زندگی عادی خود ادامه داده و در لحظه عملیات فعال شده‌اند.

این رسانه صهیونیستی از ایجاد واحدهای جدید برای عملیات سایبری، فناوری و جنگ روانی در موساد خبر داد و نوشت: هدف این واحدهای جدید، افزایش توان موساد برای اجرای هم‌زمان عملیات در چند جبهه و استفاده گسترده‌تر از عوامل غیرایرانی و بومی در کشورهای هدف عنوان شده است.

یدیعوت آحارانوت در عین حال از وجود اختلاف میان موساد و ارتش رژیم اشغالگر درباره هماهنگی عملیات‌ها و اولویت‌های راهبردی در برابر ایران و حزب‌الله لبنان خبر داد.