بحران کمبود «پزشک اطفال» در کشور؛ صندلی های خالی رزیدنتی!

به گزارش خبرنگار مهر، تخصصی شدن بیماری‌ها و رشته‌های پزشکی، سبب شده تا برای تشخیص کوچک‌ترین عارضه‌ها سراغ متخصص رشته مربوطه برویم و بیماری‌های کودکان، امروزه یکی از چالش‌های حوزه سلامت در دنیا به شمار می‌رود که می‌بایست برای آن، رشته‌های تخصصی ایجاد کرد. متخصص داخلی اطفال، قلب کودکان، گوارش کودکان، ارتوپدی کودکان، سرطان کودکان و…، نشان از اهمیت تشخیص و کنترل بیماری‌های کودکان دارد.

این در حالی است که روند گرایش به رشته اطفال در کشورمان، مثل چند رشته دیگر پزشکی؛ نامناسب پیش می‌رود و این نگرانی وجود دارد که در سال‌های نه چندان دور، والدین مجبور شوند نوزاد یا کودک خود را برای ویزیت، نزد پزشکان غیر مرتبط با رشته‌های کودکان ببرند.

زنگ خطر کمبود پزشک اطفال

محمد رئیس زاده، رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی با تأکید بر نقش بنیادی متخصصان کودکان در سلامت نسل آینده، نسبت به کمبود شدید رزیدنت اطفال، ارزش‌گذاری غلط تعرفه‌ها و کاهش انگیزه پزشکان برای ورود به این رشته هشدار داد و گفت: سلامت کودک آئینه تمام‌نمای عدالت و توسعه هر کشور است. هر چقدر امروز برای سلامت کودکان هزینه کنیم، فردا جامعه سالم‌تری خواهیم داشت و اگر امروز هزینه نکنیم، فردا باید چندین برابر آن را برای جامعه بیمار پرداخت کنیم.

وی با بیان اینکه متخصصان اطفال ستون اصلی سلامت نوزادان و کودکان کشور هستند، افزود: رشته اطفال یکی از بنیادی‌ترین رشته‌های تخصصی پزشکی است، زیرا سلامت نسل آینده کاملاً وابسته به کیفیت خدمات این گروه است؛ اما متأسفانه امروز این رشته با چالش‌های جدی مواجه است.

رئیس‌زاده با اشاره به اینکه بخش اصلی درآمد متخصصان اطفال از طریق ویزیت تأمین می‌شود، گفت: تعرفه ویزیت در کشور ما یکی از ضعیف‌ترین بخش‌های نظام سلامت است. ارزش واقعی ویزیت در دهه ۶۰ بسیار بالاتر از امروز بوده و اکنون تقریباً می‌توان گفت صد درصد از قیمت واقعی ویزیت عقب مانده‌ایم.

وی ضمن هشدار نسبت به کاهش شدید متقاضیان ورود به رشته اطفال، اظهار داشت: امروز بیش از ۷۰ درصد ظرفیت رزیدنتی اطفال خالی مانده و این موضوع، زنگ خطر جدی برای آینده سلامت کشور است. اگر امروز تعرفه و شرایط کاری متخصصان کودکان را اصلاح نکنیم، در سال‌های آینده با کمبود شدید پزشک اطفال مواجه خواهیم شد.

رئیس‌زاده تأکید کرد: برای حفظ این رشته ضروری است که تعرفه ویزیت اطفال حداقل دو برابر شود. حتی اگر این موضوع نیازمند تخصیص منابع جدید برای سازمان‌های بیمه‌گر باشد، دولت و مجلس باید برای آن تصمیم‌گیری کنند.

وی تصریح کرد: ادامه روند فعلی به ضرر مردم خواهد بود. سلامت کودکان و آینده کشور نیازمند تصمیم‌های شجاعانه و اصلاح ساختار تعرفه‌ای است. متخصصان اطفال نخستین خط دفاعی در برابر بیماری‌ها و ضامن سلامت نسل آینده‌اند و باید شأن و جایگاه آنان حفظ شود.

رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی گفت: ما وظیفه داریم از موضع سلامت عمومی، نه منافع صنفی، برای اصلاح وضعیت اطفال اقدام کنیم. آینده سلامت کشور وابسته به اقدام فوری در حمایت از این رشته است.

آینده رشته اطفال در کشور وارد «اَبربحران» شده است

علی ربانی، رئیس انجمن پزشکان کودکان ایران با هشدار نسبت به اُفت شدید تقاضا برای رشته اطفال گفت: آینده طب کودکان در کشور با «اَبربحران» مواجه است.

وی تأکید کرد: کاهش شدید رزیدنت اطفال، تعرفه‌های غیرواقعی، رفتار نامناسب ساختارهای حاکمیتی با پزشکان و طفره رفتن بیمه‌ها از پرداخت‌های واقعی، سلامت نسل‌های آینده را در معرض تهدید قرار داده است.

ربانی با ابراز نگرانی جدی نسبت به شرایط فعلی حوزه اطفال گفت: امروز رشته اطفال در آستانه یک «اَبربحران» قرار دارد. میزان اقبال به این رشته به حدی کاهش یافته که در دومین مرکز مهم آموزشی کشور، از ۶۰ ظرفیت رزیدنتی تنها سه نفر پذیرفته شده‌اند. این آمار زنگ خطری بزرگ برای آینده سلامت کودکان ایران است.

وی افزود: در شرایطی که حاکمیت بر موضوع فرزند آوری و جمعیت جوان تأکید دارد، مشخص نیست در سال‌های آینده قرار است سلامت این نسل توسط چه کسانی تأمین شود. پزشکان اطفال ما در تأمین حداقل معیشت خود دچار مشکل هستند و این سرخوردگی باعث کاهش انگیزه و خروج نیروهای متخصص از این حوزه شده است.

ربانی، به سه عامل اصلی در ایجاد این بحران اشاره کرد و گفت: رفتار نامناسب ساختارهای حاکمیتی با جامعه پزشکی به ویژه پزشکان اطفال؛ طفره رفتن بیمه‌ها از پرداخت حق‌الزحمه واقعی خدمات؛ و تعرفه‌های بسیار پایین و غیرواقعی که هیچ تناسبی با هزینه تمام‌شده خدمات پزشکی ندارد.

وی با اشاره به مصوبه قانونی مجلس درباره لزوم تعیین تعرفه بر اساس قیمت تمام‌شده خدمات، ادامه داد: محاسبات رسمی نشان می‌دهد تعرفه واقعی یک پزشک عمومی بدون احتساب سود، حدود یک میلیون و ۳۹۰ هزار تومان است. بدیهی است تعرفه یک متخصص اطفال باید بالاتر باشد. اما امروز تعرفه‌های موجود چند برابر کمتر از این عدد است. نتیجه این اختلاف، فشار سنگین و فرساینده‌ای است که بر دوش پزشکان اطفال قرار دارد.

رئیس انجمن پزشکان کودکان ایران، ضمن هشدار نسبت به پیامدهای استمرار این وضعیت، گفت: اگر این روند ادامه پیدا کند، در سال‌های آینده با کمبود شدید متخصص اطفال، کاهش کیفیت خدمات و شکل‌گیری اتکای اجباری به نیروهای مهاجر مواجه خواهیم شد. دود این وضعیت بیش از همه به چشم مردم و کودکان خواهد رفت.

وی افزود: پزشکان با تجربه ما یکی پس از دیگری از چرخه درمان خارج می‌شوند. رزیدنت‌های تازه‌نفس ما حتی قادر به تأمین هزینه‌های اولیه زندگی و گذراندن دوره آموزشی نیستند. هیچ نظام سلامت پایداری با این شرایط دوام نمی‌آورد.

ربانی با انتقاد از برخی سیاست‌های دستوری و تعهدات اجباری، گفت: کدام صنف را مجبور می‌کنند بعد از پایان تحصیل، برای بیمه‌ها ساعتی کار کند تا اجازه فعالیت در مراکز استان را داشته باشد. این نوع برخوردها با اصول عدالت و شأن حرفه پزشکی سازگار نیست و نتیجه‌ای جز فرسایش نیروهای متخصص ندارد.

وی با بیان اینکه هنوز برای نجات رشته اطفال دیر نشده است، گفت: اگر حاکمیت، بیمه‌ها و سیاست‌گذاران فوراً برای واقعی‌سازی تعرفه‌ها، اصلاح پرداخت‌ها و حمایت از پزشکان اطفال اقدام نکنند، بحران فعلی به مرحله‌ای غیرقابل بازگشت خواهد رسید. سلامت کودکان و آینده جامعه وابسته به تصمیماتی است که امروز گرفته می‌شود.

به نظر می‌رسد اگر با همین شرایط پیش برویم، در آینده‌ای نه چندان دور شاهد نوبت‌های طولانی مدت برای ویزیت کودکان در مطب پزشکان اطفال خواهیم بود. زیرا، در حال حاضر نیز شاهد سفرهای درمانی از اقصی نقاط کشور به پایتخت؛ برای درمان کودکان هستیم. بنابراین، اگر با کمبود متخصص اطفال مواجه شویم، یا باید پزشک اطفال وارد کنیم؛ و یا اینکه شاهد طولانی شدن نوبت‌های ویزیت و درمان کودکان خواهیم بود که می‌تواند یک چالش جدی برای نظام سلامت کشور باشد.