مکتب عاشورا؛ میراثی جاودان میان سنت‌های کهن و نسل جوان

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: دهه‌ها و سده‌هاست که غبار زمان بر مسیر منتهی به کربلا نشسته، اما این راه هرگز غبار فراموشی به خود ندیده است چرا که عاشورا تنها یک تقویمِ غم نیست بلکه میراثی است که سینه‌به‌سینه، از جان‌های مشتاقِ گذشتگان به نسل‌های امروز رسیده و حال نیز در تلاطم دنیای مدرن، این میراث جاودان، در پیوندِ میان سنت‌های کهن و روضه‌های گرم خانگی، معنای تازه‌ای برای نسل امروز پیدا کرده است.

هیئت‌های مذهبی برای اثرگذاری بیشتر نیازمند انسجام و تقویت فعالیت‌های فرهنگی هستند

پیرغلام اهل بیت(ع) و پیشکسوت هیئت‌های مذهبی اراک در گفتگو با خبرنگار مهر، ضمن تسلیت فرارسیدن ماه محرم و ایام عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، اظهار کرد: محرم، ماه حزن و اندوه اهل بیت(ع) است و امسال در شرایطی قرار داریم که جامعه همچنان متأثر از شهادت قائد امت، جمعی از فرماندهان و چهره‌های اثرگذار جبهه مقاومت است.

مرتضی پیرایش افزود: رهبر شهید انقلاب همواره نسبت به برپایی مجالس عزاداری سیدالشهدا(ع) اهتمام ویژه داشتند و اگرچه امروز در ظاهر در میان ما حضور ندارند، اما راه، منش و بیانات ارزشمند ایشان همچنان در میان مردم، انقلابیون و عزاداران حسینی زنده است و باید مورد توجه قرار گیرد.

پیشکسوت هیئت‌های مذهبی اراک با اشاره به پیشینه مذهبی این شهر گفت: اراک از دیرباز مهد عالمان، مراجع و بزرگان دینی بوده و شخصیت‌های برجسته‌ای در این شهر زندگی کرده و یا مدفون هستند، اما با وجود این ظرفیت‌های ارزشمند، هنوز در حوزه فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی به جایگاه مطلوب نرسیده‌ایم.

وی ادامه داد: یکی از مشکلات اساسی موجود این است که در حوزه فعالیت‌های فرهنگی دغدغه‌مندی کافی وجود ندارد و همین موضوع سبب شده اراک با وجود سابقه مذهبی و فرهنگی غنی، نتواند در مناسبت‌هایی همچون تاسوعا، عاشورا، اربعین حسینی، شهادت پیامبر اکرم(ص) و شهادت ائمه اطهار(ع) به یک برنامه منسجم و واحد در برپایی مراسم دست پیدا کند.

پیرایش با مقایسه وضعیت اراک با برخی شهرهای کشور اظهار کرد: در برخی شهرهای کشور شاهد عزاداری‌هایی منسجم، هماهنگ و متحد هستیم که نتیجه دغدغه فرهنگی، همدلی و برنامه‌ریزی مستمر است، اما در اراک همچنان این انسجام آن‌گونه که باید شکل نگرفته است.

وی افزود: هیئت‌های شاخصی همچون صاحب‌الامر(عج)، مسجد امام هادی(ع)، ام‌الائمه(ع)، شهدای گمنام، حسینیه شهدا و برخی دیگر از هیئت‌های فعال شهر از مجموعه‌های انقلابی، به‌روز و مدافع ارزش‌های دینی و انقلابی هستند و تلاش‌های ارزشمندی انجام می‌دهند، اما یکی از مشکلات موجود، نبود وحدت و همبستگی بیشتر میان مجموعه‌های مذهبی است.

این پیرغلام اهل بیت(ع) تصریح کرد: امیدواریم خون شهدا و برکات نهضت حسینی زمینه‌ساز شکل‌گیری وحدت بیشتر میان هیئت‌ها و مجموعه‌های مذهبی شود تا شاهد عزاداری‌هایی منسجم‌تر و اثرگذارتر در شهر باشیم.

فقر فرهنگی ارتباطی با وضعیت اقتصادی افراد ندارد

پیرایش با اشاره به فعالیت پررنگ هیئت‌های مذهبی در مناطق حاشیه‌ای شهر گفت: در بسیاری از مناطق کم‌برخوردار و حاشیه‌ای شاهد شور و اشتیاق بیشتری نسبت به برنامه‌های مذهبی هستیم و این موضوع نشان می‌دهد که فقر فرهنگی الزاماً ارتباطی با وضعیت اقتصادی افراد ندارد.

وی افزود: گاهی افرادی که از نظر مالی امکانات کمتری در اختیار دارند، هنگام برگزاری مراسم مذهبی بیشترین مشارکت را از خود نشان می‌دهند و هر آنچه در توان دارند برای برپایی مجالس اهل بیت(ع) در میان می‌گذارند.

پیشکسوت هیئت‌های مذهبی اراک ادامه داد: در مقابل، گاهی افرادی که از امکانات و توان مالی بیشتری برخوردارند، مشارکت کمتری در این حوزه دارند و این مسئله نشان می‌دهد که معیار اصلی، اعتقاد، ایمان و دغدغه فرهنگی است.

پیرایش با بیان اینکه فرهنگ عاشورا، میراثی جاودان میان سنت‌های کهن و نسل جوان است، افزود: اگر به دنبال معنویت اصیل و فرهنگ ناب دینی هستیم، باید به میان مردمی برویم که با اعتقاد و اخلاص در میدان حضور دارند و فرهنگ عاشورا را در زندگی خود جاری کرده‌اند.

راهکار جذب جوانان ارائه الگوی عملی است

وی با تأکید بر ضرورت توجه به نسل جوان گفت: اگر می‌خواهیم جوانان به ارزش‌های دینی از جمله فرهنگ عاشورا، حجاب، امر به معروف و نهی از منکر گرایش پیدا کنند، ابتدا باید نیازها، دغدغه‌ها و مسائل آنان را به درستی بشناسیم.

پیرایش اظهار کرد: دشمنان برای تأثیرگذاری بر نسل جوان برنامه‌ریزی گسترده‌ای انجام داده‌اند و از ابزارهای مختلف فرهنگی و رسانه‌ای استفاده می‌کنند تا جوانان را از ارزش‌های دینی دور کنند.

وی ادامه داد: در مقابل، مجموعه‌های فرهنگی و مذهبی نیز باید با شناخت دقیق از نیازهای نسل جدید، برنامه‌های مؤثر و جذابی ارائه دهند و صرفاً به بیان توصیه‌های کلی اکتفا نکنند.

این فعال فرهنگی تصریح کرد: مهم‌ترین عامل اثرگذاری در حوزه تربیتی و فرهنگی، عمل است و زمانی می‌توان جوانان را به ارزش‌های دینی دعوت کرد که خودمان نیز در عمل به آن ارزش‌ها پایبند باشیم.

وی افزود: اگر مسئولان، فعالان فرهنگی و افراد تأثیرگذار جامعه خود به آنچه می‌گویند عمل کنند، سخنان آنان برای نسل جوان اثرگذار خواهد بود، اما چنانچه میان گفتار و رفتار فاصله وجود داشته باشد، طبیعی است که تأثیرگذاری کاهش پیدا کند.

آیین‌های سنتی محرم باید حفظ و تقویت شوند

پیرایش با اشاره به آیین‌های سنتی عزاداری در استان مرکزی گفت: خوشبختانه بسیاری از سنت‌های مذهبی و آیین‌های عزاداری در شهرها و روستاهای استان مرکزی تاکنون حفظ شده و با شور و شکوه برگزار می‌شود.

وی افزود: آیین‌هایی همچون نخل‌گردانی، تعزیه‌خوانی و دیگر مراسم سنتی عزاداری در بسیاری از مناطق استان مرکزی از جمله برخی روستاها، آشتیان، تفرش، نیم‌ور و سایر نقاط همچنان جایگاه ویژه‌ای دارند.

پیشکسوت هیئت‌های مذهبی اراک ادامه داد: تعزیه یکی از ارزشمندترین میراث‌های فرهنگی و مذهبی کشور است که قدمتی چندصد ساله دارد و همچنان می‌تواند در انتقال مفاهیم عاشورایی و فرهنگ ایثار و شهادت نقش مهمی ایفا کند.

وی تصریح کرد: این سنت‌ها حاصل تلاش و باور نسل‌های متعدد بوده و به آسانی به دست ما نرسیده‌اند که بخواهیم به سادگی از کنار آن‌ها عبور کنیم، از این رو حفظ و انتقال این میراث فرهنگی و مذهبی به نسل‌های آینده ضروری است.

روضه‌های خانگی از ارکان مهم ترویج فرهنگ اهل بیت(ع) هستند

پیرایش با تأکید بر اهمیت روضه‌های خانگی اظهار کرد: در کنار مجالس عمومی عزاداری، روضه‌های خانگی نیز باید مورد توجه و حمایت قرار گیرند، چرا که این مجالس از گذشته نقش مهمی در انتقال فرهنگ اهل بیت(ع)، تربیت دینی خانواده‌ها و تقویت پیوندهای اجتماعی داشته‌اند.

وی افزود: هر اندازه بتوانیم مجالس اهل بیت(ع) را در سطح جامعه گسترش دهیم، آثار فرهنگی و تربیتی آن نیز بیشتر خواهد شد و روضه‌های خانگی در این میان جایگاه ویژه‌ای دارند.

این پیرغلام اهل بیت(ع) در پایان با اشاره به فعالیت هیئت‌های مذهبی اراک در ایام محرم گفت: هیئت‌های متعددی از جمله صاحب‌الامر(عج)، ام‌الائمه(ع)، مسجد امام هادی(ع)، شهدای گمنام، یادگاران شهدا، هیئات زهرایی و فاطمی و سایر هیئت‌های فعال شهر در ایام محرم برنامه‌های متنوعی برگزار می‌کنند و امیدواریم امسال نیز شاهد حضور گسترده مردم در مجالس عزاداری حضرت سیدالشهدا(ع) باشیم.