صنعت گردشگری سلامت آذربایجان غربی در دست دلالان؛ حضور۱۰ هزار گردشگر

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها - سکینه اسمی: همسایگی آذربایجان غربی با سه کشور ترکیه، عراق و جمهوری آذربایجان، وجود مراکز درمانی پیشرفته در زمینه‌های تخصصی در کنار کمبود امکانات بهداشتی و درمانی در کشورهای همجوار بخشی از زیر ساخت‌های لازم برای توسعه صنعت گردشگری سلامت در استان هستند.

آذربایجان‌غربی به‌واسطه موقعیت ژئوپلیتیکی ویژه، هم‌مرزی با چند کشور و دسترسی به کریدورهای بین‌المللی، یکی از استان‌های مستعد توسعه گردشگری سلامت در کشور به‌شمار می‌رود، هم‌زمان، تنوع اقلیمی، ظرفیت‌های آب‌درمانی و توان‌بخشی طبیعی، گردشگری سلامت آذربایجان‌غربی را از صرف درمان فراتر برده و آن را به یک زنجیره مکمل خدمات سلامت و تندرستی تبدیل کرده است.

یکی از مهم‌ترین آسیب‌های گردشگری سلامت در آذربایجان‌غربی، فعالیت دلالان و واسطه‌های غیررسمی است که خارج از چارچوب‌های قانونی، فرآیند جذب، هدایت و درمان بیماران خارجی را در اختیار گرفته‌اند.

این واسطه‌ها با ایجاد شبکه‌های غیرشفاف، علاوه بر اخلال در نظام تعرفه‌گذاری و کاهش اعتماد بیماران، موجب تضعیف برند درمانی استان و خروج منافع اقتصادی از مسیرهای رسمی می‌شوند، با وجود این ظرفیت‌ها درآمد و سود حاصل از گردشگری سلامت سال‌ها به جیب دلالان و واسطه‌هایی می‌رود که سلامت گردشگران سلامت را به بازی گرفته و با آن تجارت می‌کنند.

عدم انجام تبلیغات مناسب برای شناسایی توانمندیهای پزشکی و داشتن متولیان متعدد و نبود سیستم یکپارچه برای هدایت و جذب گردشگر سلامت نیز از جمله دلایلی است که منجر شده ضمن اینکه سهم درآمدهای ارزی از طریق ارائه خدمات پزشکی به گردشگران در اقتصاد استان ناچیز باشد بلکه واسطه‌ها در این بخش همچنان جولان دهند.

حضور ۱۰ هزار گردشگر سلامت در آذربایجان غربی

رئیس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی آذربایجان غربی در خصوص وضعیت گردشگری سلامت در استان گفت: آذربایجان غربی به دلایل ویژگی‌های مرزی و ظرفیت‌های درمانی یکی از مقاصد گردشگری سلامت در کشور به شمار می‌رود ولی این صنعت با چالش‌های جدی از جمله وجود واسطه‌ها و دلالان مواجه است.

محمدامین ولی زاد در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه با گذشت سال‌ها هنوز این چالش در حوزه توریسم درمانی پابرجاست، عنوان کرد: برای ساماندهی این موضوع فعالیت شرکت‌های تخصصی با مجوز در حوزه گردشگری سلامت باید سازماندهی شود و با برنامه ریزی اصولی و دقیق در این زمینه گام برداشت.

وی با بیان اینکه چندین شرکت در سال‌های اخیر مجوز فعالیت گردشگری سلامت را دریافت کرده‌اند، گفت: اما بیشتر این شرکت‌ها هنوز به صورت ساماندهی شده در این حوزه فعالیت ندارند و توسعه صنعت گردشگری سلامت استان نیازمند تعامل و همکاری بیشتر دستگاه‌های اجرایی ذیربط است.

ولی زاد با بیان اینکه بر اساس آمار رسمی بین دو الی سه هزار بستری گردشگر خارجی در استان داریم گفت: اما بر اساس آمارهای غیررسمی این میزان سه تا ۴ برابر بیشتر بوده و اگر خدمات سرپایی را حساب کنیم بیش از ۱۰ هزار گردشگر سلامت از خدمات درمانی استان استفاده می‌کنند.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان غربی با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری سلامت استان، اضافه کرد: آذربایجان‌غربی با بهره‌مندی از نیروی انسانی متخصص، طبیعت متنوع و امکانات مناسب، می‌تواند به قطب توریسم سلامت در کشور تبدیل شود.

وی ادامه داد: دانشگاه علوم پزشکی ارومیه نخستین دانشکده طب در کشور به‌شمار می‌رود، همچنین نخستین مرکز آموزشی‌درمانی، نخستین دانشکده پرستاری و نخستین خانه بهداشت در اینجا راه‌اندازی شده است، که همه این موارد یک منظومه ارزشمند از افتخارات نظام سلامت استان به‌شمار می‌رود.

آذربایجان غربی به دلیل موقعیت جغرافیایی از پتانسیل‌های ویژه ای برای توسعه بهداشت و درمان در غرب کشور و کشورهای همجوار برخوردار است ولی متأسفانه روند نامناسب موجود در بحث گردشگری سلامت استان، نبض توریسم را کند کرده است.

فعالیت ۲۶ دفتر خدمات مسافرتی آذربایجان غربی در حوزه گردشگری سلامت

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان غربی در خصوص وضعیت گردشگری سلامت در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: در سطح استان ۲۶ دفتر خدمات مسافرتی و گردشگری در حوزه گردشگری سلامت فعالیت دارند.

مرتضی صفری، گردشگری سلامت را یکی از محورهای راهبردی توسعه گردشگری استان دانست و گفت: موقعیت جغرافیایی ویژه، هم‌مرزی با چند کشور و هزینه‌های رقابتی خدمات درمانی، آذربایجان غربی را به مقصدی مستعد در این حوزه تبدیل کرده است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای ساماندهی گردشگری سلامت افزود: در حال حاضر ۲۶ دفتر خدمات مسافرتی و گردشگری دارای مجوز در استان به‌صورت رسمی در این حوزه فعالیت می‌کنند و نقش مؤثری در هدایت و مدیریت گردشگران سلامت دارند.

صفری با تأکید بر ضرورت ارائه خدمات استاندارد اظهار کرد: گردشگری سلامت صرفاً به درمان محدود نمی‌شود و دفاتر مجاز، بسته‌های کامل شامل برنامه‌ریزی سفر، هماهنگی درمان، اقامت، حمل‌ونقل، خدمات ترجمه و پیگیری درمان را به گردشگران خارجی ارائه می‌دهند.

مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان غربی فعالیت واسطه‌ها و دلالان غیرمجاز را از چالش‌های این حوزه عنوان کرد و گفت: این‌گونه فعالیت‌ها به اعتبار گردشگری سلامت استان آسیب می‌زند و ساماندهی این بخش تنها از مسیر دفاتر مجاز امکان‌پذیر است.

وی با اشاره به تعامل میان دستگاه‌های مرتبط تصریح کرد: توسعه گردشگری سلامت نیازمند هماهنگی میان دانشگاه علوم پزشکی، مراکز درمانی، بخش خصوصی و نهادهای نظارتی است و این تعامل در استان به‌صورت جدی دنبال می‌شود.

صفری خاطرنشان کرد: هدف‌گذاری استان حرکت به سمت توسعه‌ای پایدار و مبتنی بر کیفیت خدمات است و آذربایجان غربی می‌تواند با تقویت دفاتر مجاز گردشگری سلامت، سهم قابل‌توجهی از بازار منطقه را به خود اختصاص دهد

یکی از مهم‌ترین ضعف‌های گردشگری سلامت در آذربایجان غربی، فعالیت واسطه‌ها و دلالان خارج از چارچوب‌های رسمی است؛ جریانی که با برهم‌زدن نظم ارائه خدمات، به تضعیف اعتماد گردشگران خارجی و خدشه‌دار شدن اعتبار مراکز درمانی و دفاتر مجاز منجر می‌شود. این واسطه‌گری غیرشفاف، علاوه بر افزایش هزینه‌های درمان، فرآیند ارائه خدمات را از مسیر استاندارد خارج کرده و زمینه نارضایتی بیماران را فراهم می‌کند.

تداوم این وضعیت، توسعه پایدار گردشگری سلامت را با چالش جدی مواجه کرده است. تا زمانی که نظارت مؤثر، برخورد قاطع با فعالیت‌های غیرمجاز و تقویت نقش دفاتر رسمی گردشگری سلامت در دستور کار قرار نگیرد، ظرفیت‌های بالقوه آذربایجان غربی در این حوزه به‌طور کامل بالفعل نخواهد شد و رقابت‌پذیری استان در بازار منطقه‌ای گردشگری سلامت کاهش می‌یابد.