پول و اسلحه آمریکایی؛ سوخت خشونت‌های مواد مخدر در مکزیک

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا با ادعای انجام جنگ علیه کارتل‌های مواد مخدر در حال تبدیل یک استعاره شکست‌خورده به واقعیتی خطرناک است.

ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهور سابق آمریکا بیش از ۵ دهه پیش، به‌اصطلاح «جنگ علیه مواد مخدر» را آغاز کرد؛ جنگی که در آن مواد مخدر پیروز شد؛ اکنون ترامپ در حال تبدیل یک استعاره شکست‌خورده به واقعیتی بدتر است.

به گزارش اینترسپت، درپی عملیات نظامی برای کشتن یکی از بدنام‌ترین قاچاقچیان مواد مخدر مکزیک در روز یکشنبه، درگیری‌هایی در سراسر این کشور رخ داد که ده‌ها کشته بر جای گذاشت و تصویر‌های تکان‌دهنده‌ای از موانع جاده‌ای، مردان مسلح در خیابان‌ها و غیرنظامیان وحشت‌زده که به دنبال پناهگاه می‌گردند، ایجاد کرد.

ظرف چند ساعت پس از عملیاتی که در آن سربازان، نمسیو اوسگورا سروانتس، معروف به «ال منچو»، رئیس کارتل مواد مخدر را در یک مخفیگاه روستایی در خارج از گوادالاخارا کشتند، افراد مسلح وفادار به گروه کارتل نسل جدید جالیسکو، به خیابان‌های چندین شهر ریختند و با سلاح‌های خودکار شلیک کردند.

به گفته کلودیا شینباوم، رئیس‌جمهور مکزیک این درگیری‌ها دست‌کم ۷۰ کشته بر جای گذاشت، ازجمله ۲۵ عضو گارد ملی مکزیک که این ماموریت را با هدایت اطلاعاتی از همتایان خود در ارتش و نیروی نظامی آمریکا انجام دادند.

این تشنج خشونت در بحبوحه یک کارزار فشار سنگین توسط دولت ترامپ، رخ داد که در طول سال گذشته دولت شینباوم را به ادعای اجازه دادن به قاچاقچیان برای سرازیر کردن مواد مخدر به آمریکا سرزنش کرده است.

ترامپ، پیش از این تلویحا گفته بود که دولت مکزیک توسط شبکه‌های قاچاق اسیر شده است؛ وی همچنین تهدید به اقدام نظامی یک جانبه برای متوقف کردن جریان مواد مخدر کرده بود.

این در حالی است که ترامپ همزمان تمایل خود را برای عفو قاچاقچیان محکوم مواد مخدر نشان داده است.

آمار مرگ‌و‌میر عملیات یادشده در مکزیک که احتمالا بالاتر از آنچه تاکنون گزارش شده و هرج‌ومرجی که به راه افتاده است، یادآوری آشکاری از هزینه سنگینی است که مکزیکی‌ها در جنگ علیه جرایم سازمان‌یافته پرداخته‌اند، جنگی که تا حد زیادی تحت فشار واشنگتن است، حتی با وجود اینکه گروه‌های مسلح مورد بحث به اسلحه و مهمات آمریکایی مسلح هستند و با پول مواد مخدر مصرف‌شده توسط مردم در شمال مرز تغذیه می‌شوند.

یک وقایع‌نگار قدیمی جنگ علیه مواد مخدر، گفت: این یک پیشرفت است، اما اکنون سوال این است: برای کاهش تقاضا و مصرف چه خواهید کرد؟ برای جلوگیری از قاچاق اسلحه چه خواهید کرد؟

از بسیاری جهات، خشونتی که روز یکشنبه رخ داد، صحنه‌ای آشنا بود؛ در چندین مورد در طول دهه گذشته، درگیری‌ها با قاچاقچیان مواد مخدر مشهور، نبرد‌های خونینی را با گروه‌های مسلح به راه انداخته و باعث کشته شدن افراد زیادی و فلج شدن شهر‌ها شده است.

شاید جنجالی‌ترین حادثه در این مقیاس در سال ۲۰۱۹ رخ داد، زمانی که نیرو‌های مکزیکی اویدیو گوزمان لوپز، پسر خواکین «ال چاپو» را دستگیر کردند، اما پس از محاصره شهر کولیاکان توسط افراد مسلح وفادار به اویدیو و برادرانش، او را آزاد کردند.

در عملیات‌های قبلی، نیرو‌ها و تفنگداران دریایی مکزیکی اغلب با مشاوران اداره مبارزه با مواد مخدر و گاهی با کمک نیرو‌های عملیات ویژه و سیا عملیات انجام داده‌اند.

صحنه‌هایی که روز یکشنبه آشکار شد، حس تکرار وحشتناکی داشت؛ تقریبا ۲۰ سال از زمانی که فیلیپه کالدرون، رئیس‌جمهور وقت مکزیک علیه کارتل‌ها اعلام جنگ کرد، می‌گذرد، ماموریتی به‌شدت نظامی و مورد حمایت آمریکا که با وجود دستگیری‌های بی‌پایان مواد مخدر سطح بالا عملا هیچ کاری برای جلوگیری از جریان مواد مخدر به آمریکا انجام نداده است.

در عوض، مکزیک با دهه‌ها خشونت وحشتناک، نظامی شدن گسترده باند‌های مواد مخدر و چشم‌انداز جنایی از هم گسیخته‌ای رو‌به‌رو بوده که بسیاری از مناطق کشور را به مناطق جنگی کم‌شدت تبدیل کرده است که توسط سلاح‌های آمریکا تغذیه می‌شوند.

با محو شدن غبار عملیات اخیر ضد یک کارتل مواد مخدر در مکزیک، این نگرانی وجود دارد که یک الگوی آشنا تکرار شود؛ به گفته ایوا جوسیونیت، انسان‌شناسی که در مورد جرایم سازمان‌یافته در مکزیک مطالعه می‌کند، در مناطق دیگری که یک قاچاقچی ارشد دستگیر یا کشته شده، برای گروه‌های جنایت‌کار رایج شده است که به جناح‌های متخاصم تجزیه شوند.

وی گفت: این رویکرد نظامی به جرایم سازمان‌یافته ادامه دارد؛ با فروپاشی این گروه‌های جرایم سازمان‌یافته، خشونت بیشتری وجود دارد، اما ساختار آن دست‌نخورده باقی مانده است، زیرا تقاضای مواد مخدر در آمریکا و عرضه اسلحه از این کشور همچنان پابرجاست و در مکزیک، مصونیت از مجازات و ضعف سیستم قضایی همچنان پابرجاست.