وقتی فقر، زنان را به جاده‌های ناامن می‌فرستد

صفورا صحافی -کارشناس مسائل فرهنگی و اجتماعی: مرگ معصومه رسولی، کارگر فصلی و مادر سه کودک، در تصادف کنارگذر سقز-‌بوکان، فقط یک حادثه رانندگی نیست؛ این مرگ را باید در متن بزرگ‌تری از فقر، اشتغال ناپایدار، کار فصلی، ناامنی شغلی و ضعف ایمنی حمل‌ونقل فهم کرد. سرنشینان خودروی حادثه‌دیده، کارگران فصلی بودند که هنگام بازگشت از محل کار دچار سانحه شدند. بنا بر اطلاعات منتشرشده، همسر معصومه نیز چند ماه پیش در یک حادثه رانندگی جان باخته بود. چند ماه پیش هم پدر آنان با حادثه مشابهی جانش را از دست داد. اکنون سه کودک با فقدانی مواجه‌ هستند که پیامدهای آن تنها عاطفی نیست و می‌تواند آینده اقتصادی و اجتماعی آنان را نیز تحت تأثیر قرار دهد. جامعه‌شناسان فقر را صرفا کمبود درآمد نمی‌دانند؛ فقر می‌تواند به محدود‌شدن فرصت‌ها و انتخاب‌های انسان منجر شود. وقتی شغل پایدار در دسترس نباشد، کار فصلی و روزمزدی برای بسیاری از خانواده‌ها نه یک انتخاب، بلکه راهی برای بقاست. در چنین شرایطی، فرد برای به‌ دست آوردن درآمد، ناچار به پذیرش ریسک‌هایی می‌شود که در شرایط عادی شاید هرگز انتخاب نمی‌کرد. این وضعیت درباره زنان اهمیت بیشتری دارد. محدودیت فرصت‌های شغلی رسمی، مسئولیت‌های خانوادگی و ضعف حمایت‌های اجتماعی، بخشی از زنان را به سمت مشاغل غیررسمی، فصلی و کم‌ثبات سوق می‌دهد؛ مشاغلی که معمولا‌ امنیت شغلی و حمایت‌های بیمه‌ای و رفاهی کمتری ‌دارند. از منظر جامعه‌شناختی، این همان جایی است که مفهوم محرومیت ساختاری اهمیت پیدا می‌کند؛ یعنی مسئله فقط تصمیم یا عملکرد یک فرد نیست، بلکه ساختار اقتصادی و اجتماعی، دامنه انتخاب‌های او را محدود کرده است. از سوی دیگر، نظریه بازتولید فقر توضیح می‌دهد که یک حادثه برای خانواده کم‌درآمد می‌تواند پیامدهایی بسیار فراتر از یک فقدان فردی داشته باشد. از دست رفتن نیروی کار … …