نجات محصولات کشاورزی از تنش‌های محیطی و آفات با نانوذرات

به گزارش ایسنا، افزایش مستمر جمعیت کره زمین در دهه‌های اخیر، تقاضا برای تولید مواد غذایی را به میزان بی‌سابقه‌ای افزایش داده است. بر اساس پیش‌بینی‌های سازمان‌های بین‌المللی، تأمین غذای جمعیت میلیاردی جهان در آینده نیازمند رشد چشمگیر تولید محصولات کشاورزی خواهد بود. با این حال، دستیابی به این هدف بزرگ با موانع جدی روبه‌رو است. عوامل مخرب محیطی نظیر گرمای شدید، سرمای ناگهانی، خشکسالی‌های پی‌درپی، شوری خاک، کمبود آب و تغییرات اقلیمی گسترده سالانه بخش بسیار بزرگی از عملکرد محصولات زراعی و باغی را از بین می‌برند. علاوه بر این عوامل غیرزنده، هجوم آفات گوناگون، شیوع بیماری‌های گیاهی و رشد علف‌های هرز نیز به عنوان تهدیدهای زنده، سالانه خسارت‌های اقتصادی سنگینی به بار آورده و بخش قابل‌توجهی از دسترنج کشاورزان را در سراسر دنیا نابود می‌کنند.

در دهه‌های گذشته، کشاورزان برای مهار این خسارت‌ها و جلوگیری از افت عملکرد مزارع، به طور گسترده از سموم حشره‌کش، قارچ‌کش‌ها، علف‌کش‌ها و کودهای شیمیایی استفاده کرده‌اند. اگرچه این مواد در دوره‌ای به افزایش بازدهی کمک کرده‌اند، اما استفاده بی‌رویه و غیرهدفمند از آن‌ها آسیب‌های جبران‌ناپذیری به بار آورده است. بخش عمده این سموم و کودها هرگز به گیاه یا آفت هدف نمی‌رسند و از طریق تبخیر، جذب در خاک یا شست‌وشو با آب باران وارد چرخه‌های طبیعی می‌شوند. این فرآیند باعث آلودگی آب و خاک، نابودی تنوع زیستی، مقاوم‌تر شدن آفات و قارچ‌ها در برابر سموم و اسیدی شدن خاک‌های کشاورزی شده است؛ مسائلی که ضرورت استفاده از فناوری‌های پاک، ایمن و نوین مانند فناوری نانو را دوچندان می‌کند.

در همین راستا، راضیه قربانی از بخش تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز با همکاری مرکز آموزش عالی اقلید و دانشگاه علوم پزشکی شیراز، پژوهشی جامع درباره استفاده از ابزارهای نانومقیاس برای ارتقای توان گیاهان در برابر چالش‌های محیطی و زیستی به انجام رسانده‌اند. نانوذرات موادی فوق‌العاده ریز هستند که اندازه‌ای کمتر از صد نانومتر دارند و به دلیل اندازه بسیار کوچک، مساحت سطحی بسیار بالا و عملکرد متفاوتشان می‌توانند به عنوان جایگزین‌هایی بسیار کارآمدتر و کم‌خطرتر برای مواد شیمیایی … …