بازار
«تاریخ، حافظه مشترک بشریت است؛ نه زرادخانه‌ای برای نبردهای سیاسی امروز. هنگامی که یک مقام سیاسی از جایگاهی تاریخی درباره تمدن‌ها سخن می‌گوید، مسئولیتی فراتر از بیان مواضع روزمره دارد: مسئولیت وفاداری به حقیقت و پرهیز از کاشتن بذر دشمنی میان ملت‌ها. احضار نام خشایارشاه و جنگ‌های ایران و یونان برای ساختن تصویری تحقیرآمیز از ایرانیان، نه شناخت تاریخ، بلکه بهره‌برداری گزینشی از آن است.
ایران، سرزمینی با ریشه‌های تمدنی بیش از پنج هزار سال، در چند صحنه جنگ و چند روایت یک‌سویه خلاصه نمی‌شود. آثار شوش و دیگر کانون‌های تمدنی این سرزمین، گواه سهم دیرپای آن در شکل‌گیری زندگی شهری و فرهنگ بشری‌اند. چنین میراثی را نمی‌توان با یک سخنرانی سیاسی به تصویری از غارت و ویرانی فروکاست.
کشوری که تنها دو قرن و نیم از تأسیس آن می‌گذرد، شایسته است در برابر این عمق تاریخی با فروتنی سخن بگوید، نه از جایگاه قیم تمدن‌ها. البته قدمت، به‌تنهایی معیار برتری اخلاقی نیست؛ همان‌گونه که قدرت اقتصادی و نظامی نیز برای هیچ دولتی حق تحقیر دیگران ایجاد نمی‌کند. معیار اعتبار، صداقت در مواجهه با گذشته و مسئولیت‌پذیری در برابر کردار امروز است.
اگر قرار است درباره میراث هخامنشی سخن بگوییم، چرا تنها جنگ‌ها را ببینیم و از کوروش یاد نکنیم؟ منشور کوروش، که به «نخستین منشور حقوق بشر» شهرت یافته، از بازگرداندن مردمان کوچانده‌شده و احیای نیایشگاه‌ها سخن می‌گوید. هرچند نباید مفاهیم حقوقی امروز را بی‌کم‌وکاست به جهان باستان نسبت داد، این سند جایگاهی ارزشمند در تأمل درباره مدارا و احترام به باورهای گوناگون دارد. …
