شیفتگان جهانی «حافظ» را بشناسید

خبرگزاری مهر - مجله مهر؛ رویا سادات هاشمی: اصغر فرهادی جایی از خاطراتش می‌گوید: «بعد از نمایش یک فیلم ایرانی، با دوستان خارجی نشسته بودیم و گفت‌وگو می‌کردیم. یکی از آن‌ها پرسید: آن پسربچه سر چهارراه چه می‌فروخت؟ مواد مخدر بود یا...؟ پاسخ دادم: فال می‌فروخت. پرسید: فال چیه؟ گفتم: شعر؛ شعرهای شاعر بزرگمان، حافظ. با هیجان گفت: یعنی شما از کشوری می‌آیید که در خیابان‌هایش شعر می‌فروشند و مردم عادی پول می‌دهند و شعر می‌خرند؟! از این میز به آن میز می‌رفت و با شگفتی، این موضوع را برای همه تعریف می‌کرد!» این روایت لطیف، شاید به‌خوبی نشان بدهد که شعر حافظ چطور با زندگی ما ایرانی‌ها عجین شده است؛ واقعیتی که گاهی خودمان هم آن‌قدرها که باید، حواسمان به آن نیست. بعضی آدم‌ها آن‌قدر در زندگی یک ملت جا باز می‌کنند که دیگر نمی‌شود آن‌ها را فقط شاعر، نویسنده یا بخشی از تاریخ دانست. آن‌ها به تکه‌ای از زندگی روزمره مردم تبدیل می‌شوند؛ از حرف‌هایی که وقت دلتنگی به زبان می‌آوریم تا فال‌هایی که شب یلدا دور هم می‌گیریم و چشم‌انتظار می‌مانیم ببینیم حافظ برایمان چه آورده است.

حافظ برای ما ایرانی‌ها فقط شاعری نیست که غزل‌هایش را در کتاب‌ها خوانده باشیم. گاهی زبان حرف‌هایی است که خودمان بلد نیستیم بگوییم؛ وقت عاشقی، وقت دلتنگی، وقت امیدواری و حتی وقتی از دنیا و آدم‌هایش خسته‌ایم. انگار قرن‌هاست کسی گوشه‌ای نشسته و حال دل ما را به زبان شعر نوشته است؛ کسی که با گذشت صدها سال، هنوز هم حرف‌هایش برایمان تازگی دارد اما جالب اینجاست که قصه حافظ به مرزهای ایران ختم نمی‌شود. شعرهای او از این سرزمین بیرون رفته‌اند، به زبان‌های دیگر ترجمه شده‌اند و به دل آدم‌هایی نشسته‌اند که نه هم‌زبان ما هستند و نه لزوماً جهان را مثل ما می‌بینند. از گوته، شاعر بزرگ آلمانی، که شیفته شعر حافظ شد و از او الهام گرفت، تا اندیشمندان و نویسندگانی در گوشه‌وکنار جهان، هرکدام به شکلی با جهان شاعرانه او روبه‌رو شده‌اند. روز بزرگداشت حافظ، بهانه‌ای است برای دوباره دیدن این شاعر از نگاه بزرگان جهان؛ شاعری که هم در حافظه تاریخی ما جا دارد و هم در خلوت شخصی‌مان. حالا می‌خواهد هر کجای جهان زندگی و به هر زبان دیگری حرف بزنیم.

ارادت نیچه به حافظ …