گام نقدینگی به سوی مهار تورم

آرمان امروز : کاهش رشد نقدینگی در شهریورماه، روزنه ای از امید به مهار تورم ایجاد کرده است؛ اما آیا کند شدن سرعت رشد پول در اقتصاد به معنای پایان گرانی‌هاست؟ آمارها از افت رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی به ۵۱,۶ درصد حکایت دارند، در حالی که تورم همچنان در سطح بالایی قرار دارد. حالا پرسش این است که آیا این تغییر می‌تواند سرآغاز کاهش پایدار فشارهای تورمی باشد یا برای مهار گرانی‌ها باید منتظر تغییرات بیشتری در اقتصاد باشد

عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، اعلام کرده است که رشد نقطه‌به‌نقطه نقدینگی ایران از ۵۶,۴ درصد در خردادماه ۱۴۰۵ به ۵۴,۴ درصد در مردادماه و ۵۱,۶ درصد در پایان شهریور رسیده است. به این ترتیب، این نرخ طی سه ماه ۴,۸ واحد درصد کاهش یافته است؛ تغییری که از کند شدن سرعت رشد نقدینگی نسبت به دوره مشابه سال قبل حکایت دارد.

کاهش رشد نقدینگی نشانه‌ای مثبت اما کافی نیست

اکنون این سوال وجود دارد آیا کاهش شتاب رشد نقدینگی می‌تواند به معنای کاهش فشار توررمی و ارزان شدن کالاهاست؟پاسخ به این سوال چندان ساده نیست زیرا به عوامل متعددی بستگی دارد؛ چراکه کاهش سرعت رشد نقدینگی، به‌تنهایی به معنای کاهش قیمت‌ها یا مهار پایدار تورم نیست.

اقتصاد با کاهش حجم نقدینگی مواجه نشده، بلکه روند رشد آن کند تر از گذشته شده است اگر مبنای خود را نرخ رشد اعلام شده در نظر بگیریم؛ در صورتیکه حجم نقدینگی در پایان شهریورماه سال قبل را ۱۰۰ واحد فرض کنیم، حجم آن در پایان شهریور به ۱۵۱,۶ واحد می‌رسد. این امر نشان دهنده آن است که حتی پس از کاهش نرخ رشد نقدینگی، حجم پول و شبه‌پول همچنان می‌تواند بیشتر از سال گذشته باشد. ازاین‌رو، کاهش رشد نقدینگی را باید نشانه‌ای از تغییر در آهنگ افزایش متغیرهای پولی باشد، نه دلیلی قطعی بر کاهش فشار تورمی موجود است.

این شرایط نشان دهنده آن است که نقدینگی همچنان در حال افزایش است، اما سرعت افزایش آن نسبت به یک سال قبل کمتر شده است؛ نقدینگی یعنی مجموع پولی که در اقتصاد جریان دارد. اگر حجم پول سریع‌تر از تولید کالا و خدمات افزایش پیدا کند، معمولاً فشار برای بالا رفتن قیمت‌ها بیشتر می‌شود.بنابراین، کاهش رشد نقدینگی می‌تواند به کنترل تورم کمک کند؛ به‌شرط آنکه ادامه‌دار باشد و با کنترل بدهی بانک‌ها و هزینه‌های دولت همراه شود. …