بازار
سازوکار تعدیل کربن در مرزها که با نام اختصاری CBAM شناخته می‌شود، با هدف نزدیک‌کردن هزینه کربن کالاهای وارداتی به هزینه‌ای که تولیدکنندگان داخل اتحادیه اروپا در چارچوب نظام تجارت انتشار این منطقه می‌پردازند، طراحی شده است. فولاد، سیمان، آلومینیوم، کود، برق و هیدروژن از بخش‌های مشمول این سازوکار هستند.
این مقررات به این معنا نیست که صادرات تمام محصولات صنعتی ایران به اروپا مشمول هزینه کربن می‌شود. شمول مقررات به نوع کالا و کد تعرفه گمرکی آن بستگی دارد. با این حال، برای محصولاتی که در محدوده CBAM قرار می‌گیرند، میزان انتشار کربن می‌تواند بر هزینه واردات و تصمیم خریدار اثر بگذارد.
برای صنایع فولاد و سیمان ایران، مسئله از دو جهت اهمیت دارد. نخست آنکه تولید این محصولات به مصرف انرژی و فرایندهای حرارتی وابسته است و شدت انتشار می‌تواند با نوع فناوری، سوخت و مواد اولیه تغییر کند. دوم آنکه اگر تولیدکننده نتواند داده‌های انتشار خود را مطابق الزامات اروپایی ارائه کند، واردکننده ممکن است ناچار به استفاده از مقادیر پیش‌فرض تعیین‌شده از سوی کمیسیون اروپا شود؛ مقادیری که الزاماً بازتاب‌دهنده عملکرد واقعی یک کارخانه مشخص نیستند.
به همین دلیل، آمادگی برای قواعد جدید کربنی تنها یک موضوع زیست‌محیطی نیست؛ موضوعی مرتبط با هزینه تولید، مدیریت صادرات، روابط با خریداران و حفظ دسترسی به بازار نیز محسوب می‌شود. CBAM در سال ۲۰۲۶ چه تغییری کرده است؟
بر اساس مقررات رسمی کمیسیون اروپا، مرحله اجرایی نهایی CBAM از اول ژانویه ۲۰۲۶ آغاز شده است. در این مرحله، واردکنندگان کالاهای مشمول باید الزامات مربوط به وضعیت واردکننده مجاز، گزارش انتشار کربن و گواهی‌های متناظر را رعایت کنند. …
