بازار
شهرستان باخرز با ۵۳ هزار نفر جمعیت، جایی است که ۸۵ درصد ساکنانش مستقیم به کشاورزی و دامداری وابسته‌اند. زعفران در این منطقه نه صرفاً یک محصول، بلکه ریتم زندگی جمعی است. برداشت آن پیش از طلوع آفتاب آغاز می‌شود و ساعات اولیه صبح، زمان طلایی و غیرقابل‌جبران است. وقتی تقریباً همه اهالی — از والدین تا فرزندان — در این ساعات در مزارع حضور دارند، مدرسه ناگزیر به حاشیه رانده می‌شود. تصمیم فرمانداری برای تأخیر ده روزه، تلاشی است برای کاهش این تضاد: دانش‌آموزانی که پیش‌تر یا دیر می‌رسیدند یا کلاس صبحگاهی را از دست می‌دادند، حالا دست‌کم فرصت برابرتری برای حضور در کلاس پیدا کرده‌اند.تحلیل جامعه شناسانه و روانشناسانه
امیر محمودی، جامعه شناس درباره اینموضوع به خبرنگار تابناک گفت: از منظر جامعه‌شناختی، این تصمیم نمونه‌ای نادر از «انعطاف نهادی» است. نهاد آموزش معمولاً تمایل دارد منطق خودش را بر واقعیت‌های محلی تحمیل کند؛ اینجا اما واقعیت محلی — فصلی کوتاه، پرمشقت و حیاتی برای معیشت — توانسته زمان‌بندی رسمی را موقتاً جابه‌جا کند. این انعطاف، اعتراف ضمنی به وجود یک تنش ساختاری است؛ تنش میان نیاز خانواده به نیروی کار فصلی فرزند و حق کودک به آموزش پیوسته.
به گفته او در جوامعی که اقتصاد هنوز به‌شدت خانوادگی و فصلی است، مدرسه و مزرعه بر سر ساعات اولیه صبح با هم رقابت می‌کنند. تصمیم باخرز این رقابت را موقتاً آرام کرده، اما ریشه‌های آن را دست‌نخورده گذاشته است. …
