بازار
ماجرای کشف
۴ سال پیش بود که رضا محلوجی، صاحب خانه روستایی و کاشف غار از طریق همسایه‌ها متوجه ترکیدگی لوله و جمع شدن آب در حیاط خانه شد. او پس از اطلاع از ماجرا، قصد مهار آب در حیاط خانه را داشت که متوجه شد ناگهان آب به طور مرموزی فروکش کرد. محلوجی با دنبال کردن مسیر آب، متوجه حفره کوچکی شد که آب به آن می‌ریخت. پس از بررسی مسیر، نشانه‌هایی از یک حفره بزرگ آشکار شد و بعد از پیگیری و جست و جوی بیشتر و برداشتن خاک و سنگ‌های اطراف با یک اکتشاف هیجان‌انگیز، دهانه غار آهکی کشف شد. غار وانیا برزک حالا با مدیریت مالک خانه، میزبان گردشگران است.
یک عضو کارگروه غارشناسی ایران با بیان اینکه این غار در همان زمان شناسایی و نقشه‌برداری شد به همشهری می‌گوید: «بررسی‌ها وجود یک سفره آب زیرزمینی را در این غار نشان داد.»
میزبانی از گردشگران
جواد نظام‌دوست با بیان اینکه این غار از نظر عمق و طول بزرگ نیست، اما به دلیل تشکیلات آهکی زیبا و قابل توجه، ارزش زمین‌شناسی و غارنوردی دارد، می‌افزاید: «بعد از شناسایی غار، مالک برای پیگیری مشکلاتی که با میراث فرهنگی داشت، به کارگروه غارشناسی مراجعه کرد. بر اساس ضوابط و مقررات مربوط به حفاظت از غارها، اگر غاری در ملک شخصی کشف شود، مالک می‌تواند با رعایت ضوابط، برای سرمایه‌گذاری، حفاظت و بهره‌برداری اصولی از آن اقدام و به‌عنوان متولی غار فعالیت کند. با این حال، میراث فرهنگی این موضوع را نپذیرفته و پیشنهاد خرید زمین و خانه مالک و واگذاری بهره‌برداری گردشگری از غار را مطرح کرده بود.»
او با بیان اینکه مالک با هزینه شخصی و به‌صورت انفرادی، پس از مشاهده چاه حدود سه‌متری، عملیات آماده‌سازی مسیر برای دسترسی به بخش‌های عمیق‌تر غار را آغاز کرد و برای عبور و دسترسی، پله‌هایی ساخت، ادامه می‌دهد: … …
