از پیروزی برق‌آسا تا سقوط کابل؛ آمریکا چگونه افغانستان را از دست داد؟

به گزارش فرارو به نقل از اندیشکده شورای آتلانتیک، بیست‌وپنج سال پس از آغاز جنگ افغانستان، پرسش همچنان این است که چرا عملیات نظامی‌ که در ابتدا با سرعت و موفقیت پیش می‌رفت، به طولانی‌ترین جنگ تاریخ آمریکا تبدیل شد و سرانجام در سال ۲۰۲۱ با خروج آشفته نیروهای آمریکایی از کابل پایان یافت. یک تحلیل تازه، شش تصمیم راهبردی را عامل اصلی این شکست می‌داند؛ تصمیم‌هایی که از تلاش برای ساختن دولتی متمرکز تا نادیده گرفتن نقش پاکستان و تغییر اولویت‌های واشنگتن را دربرمی‌گیرند.

جنگ افغانستان در اکتبر ۲۰۰۱ آغاز شد، اما در آن زمان نشانه‌ای وجود نداشت که این عملیات به درگیری‌ بیست‌ساله تبدیل شود. حکومت طالبان ظرف دو ماه سقوط کرد و سه ماه پس از آغاز جنگ، دولت جدیدی شکل گرفت. راهبرد اولیه آمریکا بر حضور محدود نیروهای نظامی، عملیات ویژه و همکاری تیم‌های سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) با شبه‌نظامیان محلی استوار بود؛ رویکردی که در ابتدا موفقیتی چشمگیر به نظر می‌رسید.

با این حال، جنگ به‌تدریج فرسایشی شد و پس از دو دهه، نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۲۱ افغانستان را ترک کردند. به باور نویسنده، این شکست اجتناب‌ناپذیر نبود و مجموعه‌ای از تصمیم‌های اشتباه آمریکا، دولت افغانستان و جامعه بین‌المللی در رقم خوردن آن نقش داشت. اشتباه اول: تلاش برای ساختن افغانستانی کاملاً جدید

نخستین خطای راهبردی، تلاش برای ایجاد یک دولت ملی قدرتمند در کابل همراه با ارتش و پلیس سراسری بود. این الگو با ساختار تاریخی افغانستان سازگاری نداشت. افغانستان در دوره‌های باثبات‌تر، بیشتر به شکل مجموعه‌ای از مراکز قدرت محلی و منطقه‌ای اداره می‌شد که کابل در میان آن‌ها جایگاه برتر داشت، اما بر همه مناطق تسلط کامل نداشت. …