بازار
در سال ۱۲۷۹ خورشیدی، مظفرالدین‌شاه قاجار در نخستین سفر خود به فرنگ، دستگاه سینماتوگراف را در یکی از موزه‌ها دید و به میرزا ابراهیم‌خان عکاس‌باشی دستور داد که یکی از آنها را بخرد و به ایران بیاورد. آن زمان تنها ۵ سال از اختراع دوربین فیلم‌بردای می‌گذشت. وقتی این دستگاه معجزه‌سا به تهران رسید، دربار قاجار نخستین قاب از ایران را بر پرده کشید؛ دستجات عزاداری، قمه‌زنان، و شیرهای باغ‌وحش سلطنتی. همان چند حلقه خاموش، نقطه آغازی شد برای نسلی که بعدها پرده را از خلوت کاخ‌ها بیرون کشید و به مردم سپرد. پیشگام این نسل کسی نبود جز خانبابا معتضدی بود؛ مهندس جوانی از سوئیس برگشته، که از کارخانه «کُمون» دستگاه فیلم‌برداری خرید و در کوچه‌های علاءالدوله، نخستین «سینمای زنانه» را گشود... او همانی است که نخستین ترجمه فارسی را نیز بر پرده انداخت، تا سینمای ایران، زبان خودش را پیدا کند.
در ادامه حکایت نخستین فیلم‌برداری و فیلم ایرانی را که ۷۰ سال قبل به تاریخ ۵ آبان ۱۳۳۴ در مجله «اطلاعات هفتگی» منتشر شد می‌خوانیم:
در سال ۱۳۱۸ قمری هنگامی که مظفرالدین‌شاه در اروپا بود دستگاه سینماتوگراف را در یکی از موزه‌ها دید و به عکاس‌باشی خود (مرحوم میرزا ابراهیم‌خان) دستور داد که یکی از آنها را خریده و با خود به تهران بیاورد.
آن وقت فقط ۵ سال از اختراع دوربین فیلم‌برداری می‌گذشت و عکاس‌باشی پس از مراجعت به وطن طبق دستور شاه چند فیلم کوتاه از دستجات سینه‌زن و قمه‌زدن و نیز حیوانات باغ وحش برداشت که این فیلم‌ها منحصرا در دربار شاهی نمایش داده می‌شد.
بعد از مظفرالدین‌شاه این صنعت سال‌ها فراموش شد و چون کشور ما از لحاظ داشتن سینمای منظم و آبرومند فقیر به نظر می‌رسید طبعا کار فیلم‌برداری هم دنبال نشد و تا انقراض قاجاریه اغلب فیلم‌های مختلف را از اروپا آورده و در منزل اعیان و اشراف نشان می‌دادند.
لیکن در دوران سلطنت شاهنشاه فقید [رضاخان در این برهه هنوز به سلطنت نرسیده و سردارسپه بود] که ایران در جاده مترقی افتاد و تحولی در کلیه شئون پیدا شد اشخاصی که علاقمند به این فن بودند فرصت یافتند تا درباره تاسیس سینما و شروع فیلم‌برداری در ایران تصمیمات مهمی بگیرند. …
