اثر قدرت ژئوپلیتیک ایران بر صنعت پیشران هوش مصنوعی در آمریکا

اقتصاد معاصر-محمدطاهر رحیمی، کارشناس اقتصادی: یکی از مهم‌ترین تحولات راهبردی جنگ ایران و آمریکا را باید در تغییر ماهیت قدرت ژئوپلیتیکی تنگه هرمز جست‌وجو کرد؛ تحولی که نشان داد قدرت یک کشور صرفا به توان نظامی، وسعت اقتصاد یا ظرفیت مالی آن محدود نمی‌شود، بلکه گاهی توان راهبردی کنترل و نفوذ بر یک گلوگاه حیاتی در جغرافیای تجارت جهانی می‌تواند به ابزاری برای اثرگذاری بر محاسبات اقتصادی و سیاسی قدرت‌های بزرگ تبدیل شود. ایران با استفاده از موقعیت راهبردی خود در تنگه هرمز، عملا هزینه جنگ را از سطح میدان نظامی فراتر برده و آن را به حوزه‌هایی نظیر انرژی، تورم، بازار اوراق قرضه، بازار سهام و حتی تامین مالی بزرگ‌ترین شرکت‌های فناوری آمریکا منتقل کرده است. 

اهمیت این تحول در آن است که تنگه هرمز دیگر صرفا یک مسیر عبور نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری نیست؛ بلکه به اهرمی برای بازتعریف رابطه میان امنیت منطقه‌ای و ثبات اقتصادی جهانی تبدیل شده است. پیام راهبردی این وضعیت را می‌توان در یک گزاره خلاصه کرد، اگر قرار باشد ایران از امنیت، تجارت و منافع اقتصادی خود محروم شود، ناامنی نیز نمی‌تواند صرفا در محدوده جغرافیایی ایران باقی بماند. به بیان دیگر، ایران در پی تحمیل نوعی جهانی‌ شدن هزینه‌های ناامنی است؛ راهبردی که مانع از آن می‌شود که طرف مقابل، هزینه‌های جنگ را بر ایران تحمیل کند، بی‌آنکه خود از پیامدهای اقتصادی و سیاسی آن متاثر شود. این همان منطق راهبردی «امنیت برای همه یا امنیت برای هیچ‌کس» است؛ منطقی که در آن امنیت انرژی، ثبات بازارهای مالی و استمرار تجارت جهانی، دیگر موضوعاتی مستقل از امنیت ایران تلقی نمی‌شوند. تنگه هرمز و راهبرد جهانی‌سازی هزینه‌های ناامنی

در معادلات سنتی قدرت، دولت‌های بزرگ معمولا تلاش می‌کنند هزینه‌های منازعه را به خارج از مرزهای خود منتقل کنند و در عین حال، منافع اقتصادی و امنیتی خود را محفوظ نگه دارند. برای سال‌ها، ایالات متحده از چنین موقعیتی برخوردار بود؛ به این معنا که می‌توانست در خاورمیانه سیاست فشار و تقابل را دنبال کند، بی‌آنکه نگران اختلال در جریان انتقال انرژی به بازارهای جهانی، افزایش قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی یا تحمیل هزینه‌های مستقیم بحران‌های منطقه‌ای به مصرف‌کنندگان آمریکایی باشد اما تنگه هرمز این معادله را با چالشی جدی مواجه کرده است. …