آیا هوش مصنوعی می‌تواند بحران داوری همتا را حل کند؟ - مردم سالاری آنلاین

به گزارش مردم سالاری آنلاین، فرض کنید سردبیر یا داور همتا هستید و دست‌نوشته‌هایی که هنوز بررسی نکرده‌اید، روی میزتان انباشته شده‌اند. بعضی از همکارانتان در حال امتحان کردن ابزارهای داوری مبتنی بر هوش مصنوعی (AI) هستند که می‌توانند بخشی از این بار سنگین را کاهش دهند. بعضی از این ابزارها اشتباهات موجود در ارجاعات یا محاسبات را بررسی می‌کنند. برخی دیگر حتی وعده می‌دهند که مشخص کنند آیا ادعاهای مطرح ‌شده در یک مقاله قابل اتکا هستند یا خیر، یا اینکه آیا مقاله واقعا دانش جدیدی به آن حوزه اضافه می‌کند یا خیر. آیا چنین ارزیابی‌هایی را می‌خوانید؟ آیا به آن‌ها اعتماد می‌کنید؟ آیا بر اساس آن‌ها از یک مقاله انتقاد می‌کنید یا حتی آن را رد می‌کنید؟

به نقل از ساینس، این پرسش‌ها اکنون برای جامعه علمی اهمیت زیادی پیدا کرده‌اند؛ جامعه‌ای که سال‌ها است با مشکل سیستم بیش‌ از حد تحت فشار داوری همتا دست ‌و پنجه نرم می‌کند و حالا با چالش‌های عظیم جدیدی روبه‌رو شده که هوش مصنوعی مولد ایجاد کرده است.

تعداد مقالات علمی طی تنها ۵ سال دو برابر شده و در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۸ میلیون مقاله رسیده است. برخی ناشران حتی از افزایش شدیدتر تعداد مقالات ارسالی خبر می‌دهند؛ افزایشی که بخشی از آن به دلیل دسترسی گسترده‌تر به مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) است؛ مدل‌هایی که می‌توانند بعضی پیش‌نویس‌های مقاله را تنها در چند دقیقه تولید کنند.

سردبیران بیش از پیش برای پیدا کردن داورانی که حاضر باشند مقالات را بررسی کنند، با مشکل مواجه‌اند. این مسئله باعث شده فاصله زمانی بین ارسال مقاله و انتشار آن گاهی ماه‌ها و حتی بیش از یک سال طول بکشد.

آیا هوش مصنوعی می‌تواند بخشی از راه‌حل باشد؟

برخی پژوهشگران و ناشران معتقدند هوش مصنوعی باید بخشی از راه ‌حل این مشکل باشد.

طرفداران این ایده می‌گویند خودکار کردن بخشی از فرایند داوری همتا می‌تواند روند انتشار مقالات را سریع‌تر کند و در وقت پژوهشگران صرفه‌جویی ایجاد کند. …