کشاورز در انتظار اصلاح بازار - سایت خبری اقتصاد پویا

اقتصاد پویا / سرویس اقتصاد سیاسی- بازار محصولات کشاورزی در ایران سال‌هاست با یک مسئله ریشه‌دار دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ کشاورز محصول را با هزینه بالا تولید می‌کند، اما هنگام فروش، سهم قابل‌توجهی از ارزش نهایی کالا ممکن است نصیب حلقه‌های واسطه‌گری شود. در چنین شرایطی، توسعه ابزارهای نوین معاملاتی و ایجاد مسیرهای شفاف برای عرضه محصولات کشاورزی می‌تواند به یکی از راهکارهای افزایش درآمد تولیدکنندگان و سامان‌دهی بازار تبدیل شود. بورس کالای ایران از جمله بسترهایی است که ظرفیت آن برای کوتاه‌کردن زنجیره فروش، استانداردسازی محصولات و فراهم‌کردن دسترسی مستقیم‌تر تولیدکننده به خریدار مطرح شده است؛ ظرفیتی که تجربه زعفران و پسته بخشی از ابعاد آن را نشان می‌دهد. کریمی/ در الگوی سنتی خریدوفروش محصولات کشاورزی، تولیدکننده معمولاً با مجموعه‌ای از محدودیت‌ها روبه‌روست؛ از نداشتن اطلاعات دقیق درباره قیمت‌های روز بازار گرفته تا دشواری دسترسی به خریداران عمده، هزینه حمل‌ونقل، نبود امکانات نگهداری استاندارد و نیاز فوری به نقدینگی پس از برداشت.

این شرایط گاهی قدرت چانه‌زنی کشاورز را کاهش می‌دهد و او را ناچار می‌کند محصول خود را در زمانی کوتاه و با قیمتی کمتر از ارزش بالقوه آن بفروشد. در مقابل، خریدار نهایی نیز ممکن است به دلیل تعدد واسطه‌ها، هزینه بیشتری برای تهیه همان محصول بپردازد. البته همه واسطه‌ها غیرضروری نیستند؛ بخشی از آنها خدمات واقعی مانند جمع‌آوری، انبارداری، حمل‌ونقل، درجه‌بندی و تأمین مالی ارائه می‌کنند. مسئله اصلی، حذف حلقه‌هایی است که بدون ایجاد ارزش افزوده متناسب، هزینه معامله را افزایش می‌دهند و فاصله میان تولیدکننده و مصرف‌کننده را بیشتر می‌کنند.بورس کالا در صورت طراحی درست سازوکارهای معاملاتی می‌تواند این فاصله را کاهش دهد. در این بازار، محصول بر اساس ضوابط مشخص تحویل انبارهای مورد تأیید می‌شود، کیفیت آن مورد ارزیابی قرار می‌گیرد و امکان عرضه و معامله در چارچوبی شفاف‌تر فراهم می‌شود. …