در یکی از فهرستهای مشهور تاریخی، ۶ زن در شمار همسران عقدی ناصرالدینشاه قرار گرفتهاند و شمار زنان صیغهای ۸۳ نفر ذکر شده است. این شش نفر عبارتاند از گلینخانم، تاجالدوله، شکوهالسلطنه، ستارهخانم، جیران و سرورالسلطنه.
با این حال، پژوهشهای تاریخی درباره تعداد دقیق زنان شاه در دورههای مختلف زندگی او اختلاف دارند و نمیتوان عدد ۸۹ را بدون قید و شرط رقم قطعی دانست. جیران؛ زنی از تجریش که محبوب شاه شد
جیران، با نام خدیجه خانم و لقب فروغالسلطنه، یکی از مشهورترین زنان زندگی ناصرالدینشاه بود.
او برخلاف بسیاری از زنان دربار، از خاندان قدرتمند و اشرافی نبود و خانوادهاش در تجریش زندگی میکردند. روایتهای تاریخی میگویند شاه به جیران علاقه زیادی پیدا کرد و همین علاقه باعث شد جایگاه او در اندرونی بهسرعت ارتقا پیدا کند.
جیران همچنین مادر چند فرزند شاه بود و تلاشهایی برای تثبیت جایگاه پسرش، کامران میرزا، در ساختار قدرت دربار انجام شد. مرگ زودهنگام جیران نیز باعث شد نام او بیش از پیش در روایتهای مربوط به زندگی خصوصی ناصرالدینشاه برجسته شود. انیس الدوله؛ همسر صیغهای با نفوذی فراتر از جایگاهش
اگر جیران را محبوبترین زن شاه بدانیم، انیسالدوله را میتوان یکی از بانفوذترین زنان اندرونی دانست.
انیسالدوله با نام فاطمه، در ابتدا از نزدیکان و خدمتکاران جیران بود. پس از مرگ جیران، رابطه او با ناصرالدینشاه نزدیکتر شد و به یکی از زنان مورد اعتماد شاه تبدیل شد.
نکته جالب درباره انیسالدوله این است که با وجود اینکه همسر عقدی شاه نبود، جایگاه بسیار بالایی در اندرونی داشت. منابع تاریخی از حضور او در کنار شاه و حتی اثرگذاریاش بر برخی تصمیمهای سیاسی دربار خبر دادهاند. …
