پاسخ شوروی، توسعه یک سامانه پشتیبان برای انتقال فرمان های مرتبط با حمله تلافی جویانه بود؛ سامانه ای که قرار بود حتی در شرایطی که ساختار معمول فرماندهی از کار افتاده است، امکان پاسخ هسته ای را حفظ کند. همین ویژگی باعث شد نام «دست مرده» در رسانه ها و ادبیات نظامی غرب رواج پیدا کند.
با این وجود، برخلاف تصویر رایجی که گاهی از این سامانه ارائه می شود، پریمتر لزوما یک ماشین مستقل نیست که بدون هیچ نظارت انسانی، به محض تشخیص حمله، موشک های هسته ای را شلیک کند. جزئیات فنی و وضعیت عملیاتی کنونی آن محرمانه است و اطلاعات قابل اتکا درباره عملکرد دقیق آن محدود است. گزارش های مرکز پژوهشی کنگره آمریکا و پژوهش های موسسه بین المللی پژوهش های صلح استکهلم (SIPRI) نشان می دهند که باید میان نقش واقعی این سامانه در فرماندهی هسته ای و روایت های اغراق آمیز درباره آن تفاوت قائل شد.
چرا شوروی به توسعه سامانه دست مرده روی آورد؟
برای درک دلیل شکل گیری پریمتر، باید به فضای پرتنش جنگ سرد بازگردیم؛ دورانی که اتحاد جماهیر شوروی و ایالات متحده آمریکا هزاران سلاح هسته ای در اختیار داشتند و هر دو نگران حمله غافلگیر کننده طرف مقابل بودند.
در چنین شرایطی، یکی از نگرانی های اصلی برنامه ریزان نظامی این بود که دشمن بتواند با یک حمله هسته ای گسترده، رهبران سیاسی، مراکز فرماندهی و شبکه های ارتباطی را از بین ببرد. در این سناریو، حتی اگر بخش بزرگی از زرادخانه هسته ای کشور سالم باقی می ماند، ممکن بود امکان صدور فرمان معتبر برای استفاده از آن وجود نداشته باشد.
این مسئله به مفهومی نظامی به نام «ضربه قطع سر فرماندهی» (Decapitation Strike) مربوط می شود؛ حمله ای که هدف آن از کار انداختن ساختار تصمیم گیری و فرماندهی دشمن است. …
دانلود از کافه بازار
