اما یکی از عجیبترین ویژگیهای تخت جمشید پیش از آنکه اولین ستونش بالا برود شکل گرفته بود: زمینی که بناها روی آن قرار گرفتند.
پیش از ساخت کاخها، کوه را مهندسی کردند
تخت جمشید روی دشتی صاف ساخته نشده است. سازندگان ابتدا دامنه کوه را به سکویی وسیع تبدیل کردند؛ سکویی که بخشی از آن از بستر طبیعی کوه تشکیل شده و بخش دیگر با سنگ و مصالح پر شده است.
دانشنامه ایرانیکا ابعاد تقریبی این صفه را حدود ۳۰۰ در ۴۵۵ متر ذکر میکند. فرورفتگیهای بستر سنگی با خاک، سنگ و قطعات بزرگ سنگ پر شد و برای ایجاد بخشهایی از دیواره صفه (سکوی عظیم سنگی و همواری که مجموعه کاخها و تالارها روی آن ساخته شدهاند)، تختهسنگهای عظیم تراش خوردند و کنار یکدیگر قرار گرفتند. نکته جالب این است که در قسمتهایی از این سازه، سنگها بدون ملات به هم متصل شدهاند و برای تثبیت آنها از بستهای فلزی استفاده شده است.
در واقع پیش از آنکه کاخها ساخته شوند، مهندسان باستان باید مسئلهای بسیار بنیادیتر را حل میکردند: چگونه سطحی بزرگ، پایدار و مناسب برای تحمل مجموعهای عظیم در دامنه کوه ایجاد کنند؟
شهری که زیر پایش یک شبکه پنهان داشت
شاید جذابترین بخش مهندسی تخت جمشید، شبکه هدایت آب زیر مجموعه باشد که گردشگر معمولاً آن را نمیبیند.
بارندگی روی چنین صفه بزرگی میتوانست مشکل جدی ایجاد کند. جمع شدن آب در کنار ساختمانها، نفوذ آن به زیر سازهها و جاری شدن آب از دامنه کوه، در درازمدت میتوانست به بناها آسیب بزند. سازندگان برای این مشکل شبکهای از کانالها و آبراههها ایجاد کردند که بخشهایی از آن مستقیماً در سنگ بستر تراشیده شده بود. …
