بازار
داستان تنباکوی زرده‌طلایی اصفهان، یا آنچه در بازار لبنان با نام «العجمي الأصفهاني» شناخته میشود، یکی از همین پرونده‌هاست؛ داستانی در مرز میان کشاورزی، تجارت، فرهنگ، برند، صادرات و البته از دست رفتن یک فرصت.
این داستان را می‌توان نمونه‌ای قابل تأمل از این پرسش دانست:
چرا ایران گاهی محصولی را تولید می‌کند که بازار خارجی برای آن ارزش و حتی پرستیژ ایجاد کرده، اما خود ایران نمی‌تواند این مزیت را به یک کسب‌وکار پایدار و یک برند بین‌المللی تبدیل کند؟ از اصفهان تا بیروت؛ داستان یک تنباکوی متفاوت
در روایت‌های محلی و تجاری، سابقه پیوند میان تنباکوی ایرانی و لبنان به قرن‌ها پیش بازمی‌گردد. یکی از روایت‌های مطرح این است که در دوره صفویه، هم‌زمان با مهاجرت گسترده علمای شیعه از جبل عامل لبنان به ایران و شکل‌گیری ارتباطات عمیق مذهبی و اجتماعی میان ایران و جبل عامل، برخی سنت‌های مرتبط با مصرف و تجارت تنباکو نیز در این مسیر جابه‌جا شده‌اند.
این بخش از روایت تاریخی برای اثبات دقیق خود به اسناد بیشتری نیاز دارد و نمی‌توان صرفاً بر پایه روایت شفاهی آن را قطعی دانست.
اما آنچه اسناد تاریخی به‌روشنی نشان می‌دهند، وجود یک تجارت قابل‌توجه تنباکوی اصفهان با بازارهای خارجی، از جمله بازارهای منطقه‌ای عربی، در دوره معاصر است.
در مذاکرات مجلس شورای ملی در سال ۱۳۱۰، وزیر مالیه اعلام می‌کند که سالانه حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار من تنباکوی اصفهان صادر می‌شده و بخش عمده آن به سوریه، مصر، ترکیه، عدن و جزایر شرق آفریقا می‌رفته است. در همان گزارش از صادرات تنباکوی مرغوب اصفهان به آمریکا نیز سخن گفته شده است. (Mashruteh)
یعنی تنباکوی اصفهان در آن زمان صرفاً یک محصول محلی نبود؛ یک کالای صادراتی با بازار بین‌المللی بود. محصولی که بازار خارجی برای آن مشتری خاص داشت
نکته جالب‌تر در اسناد تاریخی، کیفیت و تمایز محصول است. …
