وی افزود: کمکاری تیروئید بیماری شایعی است و در زنان بیشتر دیده میشود. روند بررسی بیمار با دریافت شرح حال، معاینه بالینی و بررسی سابقه خانوادگی آغاز میشود و پس از معاینه تیروئید، آزمایشهای لازم درخواست میشود.
این متخصص داخلی، آزمایش TSH را یکی از شایعترین آزمایشهای مورد استفاده برای بررسی عملکرد تیروئید دانست و ادامه داد: در صورت نیاز، آزمایشهای FT4 و FT3 نیز انجام میشود. در کمکاری تیروئید معمولاً میزان TSH افزایش مییابد و هورمون FT4 کاهش پیدا میکند؛ در پرکاری نیز TSH کاهش مییابد و هورمونهای تیروئیدی افزایش پیدا میکنند.
شکنی با تأکید بر ضرورت تفسیر آزمایشها توسط پزشک، گفت: برخی بیماران علائم خفیف دارند، اما نتایج آزمایش آنها در محدوده مرزی قرار دارد. در این شرایط ممکن است فرد به کمکاری تیروئید تحتبالینی مبتلا باشد و فعلاً به دارو نیاز نداشته باشد، اما باید تحت نظر پزشک و در فواصل مشخص پیگیری شود.
وی تصریح کرد: بیماران نباید نتایج آزمایشهای خود را از روی برگه آزمایش یا با جستوجو در فضای مجازی تفسیر کنند؛ زیرا تشخیص نهایی بر اساس مجموعهای از علائم، معاینه، سابقه خانوادگی و آزمایشها انجام میشود.
این پزشک متخصص داخلی درباره تأثیر ورزش بر بیماریهای تیروئیدی، گفت: ورزش برای سلامت عمومی بدن ضروری است، اما بهتنهایی نمیتواند اختلالات تیروئید را درمان یا کنترل کند؛ زیرا بسیاری از این بیماریها منشأ خودایمنی دارند و ورزش نمیتواند آنتیبادیهای مؤثر بر غده تیروئید را از بین ببرد.
شکنی با اشاره به نقش سابقه خانوادگی در بیماریهای تیروئیدی، افزود: اختلالات تیروئید میتوانند جنبه ارثی و خانوادگی داشته باشند؛ بنابراین در صورت ابتلای فرد به این بیماریها، بررسی بستگان درجه یک، با نظر پزشک، ضروری است.
او درباره ضرورت تکرار آزمایش تیروئید نیز گفت: افراد بدون علامت که آزمایش طبیعی دارند، معمولاً نیازی به تکرار مداوم آزمایش ندارند؛ مگر اینکه علائم جدیدی ایجاد شود. در بیمارانی که با مصرف دارو به وضعیت پایدار رسیدهاند نیز، در صورت طبیعی بودن نتایج آزمایش در چند نوبت، ممکن است فاصله پیگیری تا یک سال افزایش یابد؛ البته تصمیم نهایی بر عهده پزشک معالج است.
این پزشک با هشدار نسبت به قطع یا مصرف نامنظم داروهای تیروئیدی، اظهار کرد: مصرف نکردن دارو باعث درمان نشدن بیماری و بروز عوارض میشود. کمکاری شدید تیروئید، بهویژه در سنین بالاتر، میتواند به عارضهای جدی مانند کمای میکسدم منجر شود که درمان آن دشوار است.
وی درباره نقش ید در سلامت تیروئید نیز گفت: کمبود ید یکی از علتهای کمکاری تیروئید است و استفاده از نمک یددار تصفیهشده میتواند نیاز روزانه بدن به ید را تأمین کند. با این حال، مصرف نمک باید بهاندازه و مطابق توصیههای بهداشتی باشد.
شکنی افزود: این باور که میتوان با رژیم غذایی، کمکاری یا پرکاری تیروئید را درمان کرد، درست نیست. درمان کمکاری تیروئید معمولاً با لووتیروکسین انجام میشود و در پرکاری نیز داروهایی مانند متیمازول، کاربیمازول یا PTU، بر اساس نظر پزشک، تجویز میشود.
او درباره برجستگی در ناحیه جلوی گردن، گفت: گواتر میتواند بدون علامت باشد یا با علائم کمکاری و پرکاری تیروئید بروز کند. اگر آزمایشهای تیروئید طبیعی باشد و بیمار علائم فشاری مانند احساس فشار در گردن نداشته باشد، معمولاً تنها پیگیری پزشکی انجام میشود؛ اما وجود برجستگی در گردن باید از سوی پزشک بررسی شود.
این متخصص داخلی درباره احتمال ایجاد کهیر بر اثر مصرف لووتیروکسین نیز اظهار کرد: کهیر معمولاً از عوارض این دارو نیست و عوارض دارویی اغلب در ابتدای مصرف بروز میکنند، نه پس از چند سال. با این حال، بیمار باید برای شناسایی علت اصلی به پزشک مراجعه کند.
شکنی با اشاره به بیماریهای تیروئیدی در کودکان، گفت: نوزادان از بدو تولد از نظر کمکاری تیروئید غربالگری میشوند و با نمونهگیری خون از پاشنه پا، امکان تشخیص زودهنگام این اختلال فراهم میشود.
وی درباره بارداری زنان مبتلا به پرکاری تیروئید تأکید کرد: این بیماران نباید داروهای خود را خودسرانه قطع کنند و باید پیش از اقدام به بارداری یا بلافاصله پس از اطلاع از بارداری به پزشک مراجعه کنند.
این متخصص ادامه داد: پزشک بر اساس نتایج آزمایش، شرایط بیمار و نوع داروی مصرفی درباره ادامه، قطع موقت یا تغییر دارو تصمیم میگیرد. در برخی شرایط، بهویژه در سهماهه نخست بارداری، ممکن است دارو تغییر کند یا بهطور موقت قطع شود؛ زیرا این دوره، زمان شکلگیری اندامهای حیاتی جنین است و برخی داروها میتوانند بر جنین اثر بگذارند.
شکنی گفت: اختلالات تیروئید معمولاً موجب ناباروری دائمی نمیشوند، اما در دورهای که بیماری کنترل نشده است، بهویژه در کمکاری تیروئید، ممکن است با برهم زدن نظم قاعدگی و تغییر برخی هورمونها، مشکلات موقت باروری ایجاد شود. پس از درمان و طبیعی شدن آزمایشها، این مشکل معمولاً برطرف میشود.
وی از شهروندان خواست برای درمان بیماریهای تیروئید به توصیههای فضای مجازی، دوستان و افراد غیرمتخصص تکیه نکنند و از مصرف یا قطع خودسرانه دارو بپرهیزند.
انتهای پیام
