CNG؛ حلقه مفقوده سیاست مدیریت بنزین

افزایش نرخ سوم بنزین از ۵ هزار تومان به محدوده ۱۰ هزار تومان، فقط انگیزه کاهش سفر را افزایش نمی‌دهد؛ می‌تواند انتخاب سوخت خودروهای دوگانه‌سوز را نیز تغییر دهد. در حالی که قیمت هر مترمکعب CNG حدود ۴۵۳ تومان اعلام شده، فاصله آن با بنزین مصرف مازاد به‌شدت افزایش خواهد یافت. این اتفاق زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که کشور روزانه فقط ۱۴ تا ۱۵ میلیون مترمکعب CNG مصرف می‌کند، در حالی که شرکت ملی پخش ظرفیت موجود را حداقل ۳۵ میلیون مترمکعب اعلام کرده است. ایران حتی در سال‌های گذشته مصرفی نزدیک ۲۵ میلیون مترمکعب در روز را تجربه کرده است؛ بنابراین بازگرداندن بخشی از خودروهای دوگانه‌سوز موجود به CNG می‌تواند چند میلیون لیتر از تقاضای روزانه بنزین را بدون حذف همان میزان سفر کاهش دهد. با این حال، قیمت ارزان به‌تنهایی کافی نیست؛ کیفیت تبدیل، دسترسی به جایگاه، اقتصاد جایگاه‌داری، ایمنی مخازن و پایداری عرضه گاز باید هم‌زمان دیده شوند.

با افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان اولین انتظار این است که خودروهای پرمصرف سفر خود را کاهش دهند؛ اما این تنها واکنش ممکن نیست. مالک یک خودروی دوگانه‌سوز می‌تواند به جای کاهش پیمایش، بخش بیشتری از سفر خود را با CNG انجام دهد.

این تفاوت از منظر سیاست‌گذاری بسیار مهم است. کاهش سفر هزینه رفاهی دارد؛ جانشینی سوخت می‌تواند بنزین را کاهش دهد، بدون آنکه الزاماً همان مقدار جابه‌جایی حذف شود. در شرایطی که هدف کشور رساندن مصرف بنزین به محدوده تولید داخلی است، CNG دقیقاً از همین جهت ارزش پیدا می‌کند.

نرخ سوم ۱۰ هزار تومانی معادله اقتصادی CNG را تغییر می‌دهد

نرخ رسمی CNG از خرداد ۱۳۹۸ به ۴۵۳ تومان در هر مترمکعب افزایش یافت. مطابق بررسی‌ها هر مترمکعب CNG از نظر پیمایش تقریباً معادل یک لیتر بنزین در نظر گرفته می‌شود. با این تقریب برای خودرویی که وارد نرخ سوم شده باشد، اختلاف اسمی میان یک لیتر بنزین و تقریباً یک مترمکعب CNG به حدود ۹۵۵۰ تومان می‌رسد.

البته این مقایسه نباید بیش از حد ساده شود. مصرف واقعی خودرو روی CNG و بنزین، نوع موتور، کیفیت کیت و شرایط رانندگی متفاوت است. با این حال، نرخ ۱۰ هزار تومان جذابیت استفاده از CNG را برای خودروهای پرپیمایش به‌شدت افزایش می‌دهد. …