روزانه چند کارگر بر اثر حادثه کار کشته می‌شوند؟/ آمارها اصلاً واقعی نیست

به گزارش خبرنگار ایلنا، بررسی و مقایسۀ سالنامۀ آماری سازمان تأمین اجتماعی و گزارش‌های سازمان پزشکی قانونی در سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴، از شکافی عمیق میان آمار دو نهاد دربارۀ مرگ‌های ناشی از حوادث کار حکایت دارد؛ شکافی که فقط یک اختلاف آماری نیست و نشان می‌دهد بخشی از واقعیت مرگ و آسیب نیروی کار، بسته به اینکه از منظر کدام نظام آماری به آن نگاه کنیم، اساساً دیده نمی‌شود.

سازمان تأمین اجتماعی در کل سال ۱۴۰۴، ۶۶۸ مورد فوت ناشی از حادثه کار را در میان بیمه‌شدگان خود ثبت کرده است؛ در حالی که پزشکی قانونی از یک‌هزار و ۸۷۹ فوت ناشی از حوادث محیط‌های کاری در ۱۱ ماه نخست همین سال  تا پایان بهمن‌ماه، خبر داده است.

این دو رقم به دلیل تفاوت در جامعۀ آماری و بازۀ زمانی، قابل مقایسۀ مستقیم نیستند؛ اما همین تفاوت نیز بخشی از مسئله است. آمار تأمین اجتماعی، آمار همۀ کارگران و همۀ مرگ‌های ناشی از حوادث کار در ایران نیست؛ بنابراین عدد ۶۶۸ را نمی‌توان به‌عنوان شمار کل کارگرانی خواند که در سال ۱۴۰۴ بر اثر حادثه کار جان باخته‌اند.

دو تصویر متفاوت از مرگ کارگران در هفت سال اخیر

فاصلۀ آمار تأمین اجتماعی با داده‌های رسمی پزشکی قانونی به سال ۱۴۰۴ محدود نمی‌شود. بررسی آمار سال‌های گذشته نیز نشان می‌دهد که در تمام سال‌های مورد بررسی، تعداد کارگران فوتی ثبت‌شده در آمار تأمین اجتماعی بسیار پایین‌تر از ارقام اعلام‌شده از سوی پزشکی قانونی بوده است:

 

در ایران، آمار حوادث کار از سوی نهادهایی مانند «وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی»، «سازمان تأمین اجتماعی» و «سازمان پزشکی قانونی» منتشر می‌شود، اما ارقام آن‌ها لزوماً یکسان نیست.

برای نمونه، در سال ۱۴۰۳ «وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی» ۶۹۳ فوت ناشی از حوادث کار را اعلام کرد، در حالی که آمار «سازمان پزشکی قانونی» برای همین سال حدود ۱۹۸۶ فوتی بود. در همان سال، آمار «سازمان تأمین اجتماعی» نیز ۷۶۰ فوت ناشی از حوادث کار را در میان افراد تحت پوشش خود ثبت کرده بود.

این فاصله را نمی‌توان صرفاً با این پرسش توضیح داد که «کدام نهاد آمار دقیق‌تری دارد؟» مسئلۀ مهم‌تر این است که هر آمار چه کسانی را اساساً در میدان دید خود قرار می‌دهد. …