بازار
توسل در آموزه‌های دینی، به معنای جست‌وجوی راه‌هایی برای نزدیک‌شدن به خداوند و طلب حاجت از درگاه اوست. این وسیله‌ها در آیات و روایات، مصادیق گوناگونی دارند؛ از یادکرد نام‌های نیکوی خداوند و دعا با آنها گرفته تا تمسک به قرآن، اعتراف به خطاها، یادآوری نعمت‌های الهی و انجام اعمال نیک.
در این میان، توجه به نعمت‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا بهره‌مندی مداوم از آنها گاه انسان را از ارزش و اهمیت‌شان غافل می‌کند. نعمت سخن‌گفتن، دیدن، شنیدن و حتی امنیت و آرامش، زمانی بیشتر به چشم می‌آیند که انسان با فقدان یا اختلال در آنها روبه‌رو شود. قرآن‌کریم نیز با یادآوری نعمت‌های الهی، انسان را به شکرگزاری فرامی‌خواند. حضرت‌زهرا (س) در آغاز خطبه فدکیه، همین حقیقت را برجسته می‌کنند: «الحمد لله على ما أنعم، وله الشکر على ما ألهم»؛ ستایش خداوند را به‌سبب نعمت‌هایی که بخشیده و سپاس او را به‌خاطر آنچه الهام کرده است.
اعتراف به خطا و طلب آمرزش نیز از راه‌های بازگشت به سوی خداوند است. در دعای کمیل، امیرالمؤمنین (ع) از خداوند می‌خواهد گناهانی را که مانع اجابت دعا می‌شوند، ببخشد. در کنار این اعتراف، یادکرد نعمت‌ها و انجام اعمالی همچون نماز، روزه، صدقه و صله‌رحم، انسان را به مسیر بندگی نزدیک‌تر می‌کند. بدین‌ترتیب، توسل را باید در منظومه‌ای از دعا، خودسازی، شکرگزاری و عمل صالح فهمید.
حضرت زهرا (س)، برترین جلوه توسل
در میان وسیله‌های تقرب به خداوند، اهل‌بیت پیامبر (ص) جایگاهی ویژه دارند. در روایتی از امام‌صادق (ع) آمده است: «نحن الوسیله»؛ ما وسیله‌ایم. بر این اساس، توسل به پیامبر (ص) و اهل‌بیت (ع) در سنت دینی، راهی برای تقرب به خداوند و طلب رحمت او به شمار می‌رود.
در … …
