بازار
دیپلماسی ایرانی: گاهی بال زدن یک پروانه می‌تواند به وقوع طوفان در نقطه‌ای دیگر از این کره خاکی منجر شود و تغییرات جزئی و حساس در شرایط اولیه یک سیستم، به پیامدهایی پیش‌بینی‌نشده و گاه با صورت‌حساب‌های سنگین ختم شود. «اثر پروانه‌ای» به حساسیت سیستم‌های آشوبناک نسبت به شرایط اولیه ارتباط مستقیم دارد. بر مبنای این پدیده، تغییرات کوچک در شرایط اولیه یک سیستم پیچیده می‌تواند در طول زمان به نتایجی گسترده و پیش‌بینی‌نشده در بروندادهای آن منجر شود و این همان سنگ‌بنای نظریه آشوب است.
در نظریه آشوب، سیستم‌های پیچیده و غیرخطی به گونه‌ای عمل می‌کنند که تغییرات کوچک در برخی نقاط و شرایط اولیه می‌تواند مسیر تحولات آینده را به شکل قابل‌توجهی دگرگون کند. در این رابطه سیستم‌های اقتصادی، سیاسی، نظامی، اجتماعی و سازمانی همچون سیستم‌های جوی از اثر پروانه‌ای برخوردار‌اند. به عبارتی یک درون داد سیستمی بر اثر کنش و واکنش سیستم به برآمدن بروندادهای پیش‌بینی نشده منجر خواهد شد.
۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، مردمان آمریکا و جهان چشم‌هایشان را با خبر شوکه‌کننده هدف قرار گرفتن خاک آمریکا باز کردند؛ اما کمتر کسی انتظار داشت که این حادثه سیاست خارجی و امنیتی آمریکا را برای بیش از دو دهه تحت تأثیر قرار دهد. نوزده عضو القاعده، یک سازمان جهادی سلفی، چهار هواپیمای مسافربری تجاری را ربودند؛ دو هواپیمای اول به برج‌های دوقلوی مرکز تجارت جهانی در نیویورک و هواپیمای سوم به ساختمان پنتاگون، مقر وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا در آرلینگتون ویرجینیا، برخورد کردند. هواپیمای چهارم که گمان می‌رود هدف آن ساختمان کنگره آمریکا بوده باشد، در پی مقاومت و شورش مسافران و خدمه هواپیما در منطقه‌ای روستایی در پنسیلوانیا سقوط کرد. در این حملات تروریستی، نزدیک به سه هزار نفر جان خود را از دست دادند. …
