بازار
رضا مختاری اصفهانی
با ورود تجدد به ایران بسیاری از امور تحت تأثیر قرار گرفت. یکی از این عرصهها، تاریخ‌نگاری رسمی بود که متفاوت از پیش شد. تاریخ‌نگاری رسمی متأثر از این تحول، متفاوت از تاریخ‌نگاری رسمی پیش از خود و تاریخ‌نگاری مشروطه بود. کتاب «مرآت‌الوقایع مظفری» نوشته عبدالحسینخان ملکالمورخین را می‌توان نمونهای از این نوع تاریخ‌نگاری دانست. عبدالحسینخان، اولاد ارشد میرزاهدایتالله لسانالملک سپهر کاشانی و نواده میرزامحمدتقیخان سپهر، صاحب ناسخالتواریخ، بود. خاندانش از منشیان برجسته بودند که تبارشان به میرزامهدیخان، وزیر نادرشاه، میرسید. از جانب مادر هم نسب به فتحعلیخان صبا، ملکالشعرای کاشانی، میرساند. ملکالمورخین فرزند زمانه خود بود و به جز احاطه بر ادبیات فارسی و دانستن زبان عربی، با چندین زبان فرنگی آشنایی داشت. او همچنین روزنامهنگاری برجسته بود و در دوره مشروطه روزنامههای وطن، شاهنشاهی، آیینه عیبنما، آزادی و صفحه روزگار را منتشر ساخت. ملکالمورخین با لقب بعدی لسانالسلطنه به جز کتاب تاریخ یومیه ایران و اتمام ناسخالتواریخ، کتاب مرآت‌الوقایع مظفری را به رشته تحریر درآورد. او این کتاب را به تاریخ دوره سلطنت مظفرالدین شاه اختصاص داده که حوادث گوناگون این دوره را در بر می‌گیرد. مرآت‌الوقایع اگرچه در توصیفات و روایات خود به وقایع و حوادث حکومتی، احکام همایونی و تشکیلات دولتی نظر دارد، اما از مسائل اجتماعی اعم از فرهنگی، مدنی، بلدی و اقتصادی نیز غافل نمانده است. …
