پارک‌های بی‌بازی

شرق: بررسی زمین‌های بازی شش پارک تهران نشان می‌دهد با وجود تفاوت جدی میان نیاوران، قیطریه، ملت، لاله، ساعی و گفت‌وگو، الگوی بازی کودکان تقریبا یکی است؛ چند سازه پلاستیکی و پیش‌ساخته روی کف‌پوش‌های مصنوعی. در همین پژوهش، ۵۳ درصد کودکان فضاهای شبیه طبیعت را ترجیح و ۸۱ درصد والدین به الگوهای طبیعی‌تر رأی داده‌اند. هیچ‌یک از والدین نیز زمین بازی سنتی متکی بر تاب و سرسره را برای آینده انتخاب نکرده است.

پارک ملت شبیه نیاوران نیست= و قیطریه هم با شیب و درختان قدیمی‌اش تجربه‌ای متفاوت از لاله و ساعی دارد. اما وقتی به زمین بازی کودکان می‌رسیم، بخش زیادی از این تفاوت از بین می‌رود؛ چند تاب و سرسره و سازه رنگی که می‌تواند در هر پارک دیگری هم نصب شود.

در گزارش «طراحی منظر برای کودکان؛ ارتقای کیفیت فضای بازی کودکان در شهر» که مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران آن را منتشر کرده، شش پارک نیاوران، ساعی، قیطریه، لاله، گفت‌وگو و ملت بررسی شده است. نتیجه اصلی این است که زمین بازی در این پارک‌ها بیشتر با «تجهیزات» تعریف شده تا با طراحی فضایی برای بازی. مصالح طبیعی سهم کمی دارند و ویژگی هر پارک کمتر وارد طراحی زمین بازی شده است.

مشکل فقط ظاهر وسایل نیست. فضای بازی گروهی و بازی آرام و فعالیت اکتشافی محدود است و درخت، سنگ، شن، آب و ناهمواری طبیعی کمتر بخشی از بازی شده‌اند. این در حالی است که نیاوران و قیطریه به دلیل شیب و پوشش گیاهی و ملت و ساعی به دلیل فضای بازتر، ظرفیت‌های متفاوتی برای طراحی دارند.

دسترسی نیز در همه پارک‌ها یکسان نیست. ساعی و ملت وضعیت بهتری برای حرکت کالسکه و افراد دارای محدودیت حرکتی دارند اما تداخل برخی مسیرهای دویدن و دوچرخه با حرکت کودکان می‌تواند خطر برخورد ایجاد کند. در نیاوران و قیطریه شیب زمین مسئله اصلی است. در گفت‌وگو محدودیت فضا و در لاله ضعف نشانه‌گذاری از مشکلات ثبت‌شده است.

بخش نظرسنجی فاصله میان زمین‌های موجود و خواسته کاربران را روشن‌تر می‌کند. ۵۳ درصد کودکان الگویی … …