روایت علینقی مشایخی از یک کلان استراتژی و چهار دهه سیاست‌گذاری در ایران | از «سند چشم‌انداز» تا اقتصاد امروز | چه چیزی ایران را از اهداف بلندمدت خود دور کرد؟

به گزارش اقتصادنیوز، علینقی مشایخی در سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد نوشت: کلان‌استراتژی شامل هدف‌های‌ بنیادی (یا چرایی وجود یک سازمان)، اهداف‌ بلندمدت، ماموریت و جهت‌گیری اقدامات اساسی است که باید برای تحقق هدف‌ها‌ انجام شود. کلان‌استراتژی یک کشور بر استراتژی‌ها در حوزه‌ سیاست خارجی، سیاست داخلی، منابع انسانی در ساختار سیاسی و مدیریتی و اولویت‌های تخصیص منابع اثر می‌گذارد. اگرچه بعد از جنگ تحمیلی، کشور استراتژی مدونی را به‌عنوان کلان‌استراتژی اعلام نکرد، ولی از آنچه در حوزه‌های مختلف انجام می‌شد، اولویت‌هایی که در تخصیص منابع دیده می‌شد و از نوع نیرو‌های انسانی که در ساختار مدیریتی کشور قرار می‌گرفت، می‌توان کلان ‌استراتژی کشور را در عمل دریافت کرد. از آنجا که کلان‌استراتژی بر کلیه حوزه‌های مدیریت کشور اثر می‌گذارد، تبیین کلان‌استراتژی و ارزیابی نتایج آن برای یادگیری و اصلاح احتمالی، کاری عقلانی، مدیریتی و حتی اخلاقی است.

به نظر می‌رسد در کلان‌استراتژی کشور طی چهار دهه گذشته، اهداف بنیادین گسترش نفوذ در منطقه، حمایت و تقویت گروه‌های همراه با انقلاب اسلامی در منطقه و مقابله با اسرائیل بوده است. هم‌جهت با هدف بنیادی فوق، هدف بلند‌مدت نابودی اسرائیل با حتی تعبیه روزشمار در خیابان، تجهیز و تقویت حزب‌الله لبنان و حوثی‌های یمن، حمایت از نظام اسد در سوریه و مقابله با آمریکا بوده است.

هدف بنیادی و اهداف‌ بلندمدت و جهت‌گیری‌های کلان مزبور، استراتژی حوزه‌های مختلف را تعیین کرد. بخش عمده‌ای از سیاست خارجی کشور در جهت مقابله با اسرائیل و کشورهای حامی آن شکل گرفت. سیاست‌های‌ داخلی برای ایجاد پشتوانه و حمایت از هدف‌های مزبور، مقابله با نظرات مخالف و ایجاد محدودیت برای دگراندیشان تدوین و اعمال می‌شد. استراتژی تعیین مدیران و افراد موثر در قوای سه‌گانه، کسانی را تعیین و انتخاب می‌کرد که به‌ظاهر یا در واقع همراه و موافق اهداف‌ و سیاست‌های مزبور باشند. تخصیص منابع برای تحقق اهداف و جهت‌گیری‌های بالا نظیر حمایت تسلیحاتی و اقتصادی از گروه‌های انقلابی منطقه و کشورهای همراه نظیر سوریه، تقویت توان نظامی کشور و پیشبرد صنعت هسته‌ای اولویت داشت. …