بازار
وی با بیان اینکه بررسی این الگو می‌تواند در شناخت تجربه تاریخی ایرانیان در مواجهه با کم‌آبی و حفاظت از منابع مشترک مؤثر باشد، بیان کرد: قنات قصبه گناباد از جمله آثار شاخص میراث تاریخی ایران است که اهمیت آن تنها به ویژگی‌های فنی، عمق مادرچاه‌ها و گستردگی شبکه زیرزمینی محدود نمی‌شود، بلکه ساختار اجتماعی شکل گرفته پیرامون آن نیز بخشی مهم از ارزش‌های این اثر را تشکیل می‌دهد.
این پژوهشگر میراث جهانی قنات قصبه گناباد، افزود: ایجاد و نگهداری چنین سازه‌ای در منطقه‌ای با اقلیم خشک و محدودیت منابع آبی، مستلزم همکاری گروه‌های مختلف، تأمین منابع مالی، تقسیم کار تخصصی و تدوین قواعدی برای بهره‌برداری از آب بوده است. از این رو، قنات قصبه را می‌توان نمونه‌ای قابل توجه از پیوند میان دانش مهندسی، سازمان اجتماعی و مدیریت مشارکتی منابع طبیعی دانست.
محمودی قوژدی با اشاره به پیشینه تاریخی قنات قصبه بیان کرد: حفر یک شبکه گسترده زیرزمینی برای دستیابی به منابع آب، عملیاتی نبود که با توان یک فرد یا یک گروه محدود انجام شود. این کار به نیروی انسانی متخصص، سرمایه، برنامه‌ریزی و هماهنگی مستمر نیاز داشت و همین ضرورت‌ها زمینه شکل‌گیری نوعی همکاری سازمان یافته میان افراد و گروه‌های مختلف را فراهم می‌کرد.
وی ادامه داد: مقنیان به عنوان متخصصان حفر و نگهداری مجاری زیرزمینی، نیروهای فعال در عملیات خارج کردن خاک و جابه‌جایی مصالح، مالکان و تأمین‌کنندگان هزینه‌ها و همچنین مسئولان تنظیم و توزیع آب، هر یک در بخشی از فرایند ایجاد و بهره‌برداری از قنات نقش داشتند. استمرار فعالیت این مجموعه بدون شناخت وظایف، رعایت حقوق متقابل و هماهنگی میان عوامل مختلف امکان‌پذیر نبود. …
