آرمان امروز- رها معیری: اظهارات اخیر رئیس جمهور درباره ضرورت گفتوگو و اقناع نسل جدید، بار دیگر مسئله تغییر مناسبات میان نسلها و کاهش کارآمدی الگوهای دستوری در جامعه را به بحثی جدی تبدیل کرده است؛ تغییری که نشانههای آن در روابط خانوادگی، آموزشی و اجتماعی دیده میشود و نشان میدهد نسل جدید بیش از گذشته خواهان شنیدهشدن، پرسشگری و مشارکت در تصمیمگیری است. سخنان مسعود پزشکیان را میتوان فراتر از یک توصیه تربیتی یا سیاسی، نشانهای از تغییر در مناسبات اجتماعی میان نسلها دانست؛ تغییری که در آن «اطاعت» جای خود را به «پرسشگری» و رابطه یکطرفه، به گفتوگو و تعامل دوسویه میدهد. «تصور اینکه صرفاً سخن بگوییم، دستور بدهیم و انتظار داشته باشیم نسل جدید بدون پرسش و اقناع از ما تبعیت کند، دیگر امکانپذیر نیست.» جامعه ایران در سالهای اخیر با تغییرات گستردهای در شیوه ارتباط افراد با یکدیگر مواجه شده است. یکی از مهمترین این تغییرات، تغییر جایگاه نسل جدید در فرآیند تولید و دریافت اطلاعات است. جوان امروز برخلاف نسلهای گذشته، تنها از یک منبع اطلاعات نمیگیرد. تلفن همراه، شبکههای اجتماعی و رسانههای دیجیتال امکان دسترسی همزمان به روایتها و دیدگاههای مختلف را برای او فراهم کردهاند.
در چنین شرایطی، دیگر نمیتوان انتظار داشت یک سخن صرفاً به دلیل جایگاه گوینده پذیرفته شود. جوان امروز میپرسد، مقایسه میکند و درباره آنچه میشنود، داوری میکند. این تغییر الزاماً به معنای بیاعتنایی به ارزشها یا نفی اقتدار نیست؛ بلکه نشان میدهد شکل اقتدار در حال تغییر است.
وقتی «چون من میگویم» دیگر کار نمیکند
در بسیاری از روابط سنتی، ساختار ارتباطی بر پایه یک رابطه عمودی شکل گرفته بود؛ یک نفر سخن میگفت و دیگری میپذیرفت. پدر به فرزند، معلم به دانشآموز، مدیر به کارمند و صاحب قدرت به شهروند میگفت چه کاری باید انجام شود و انتظار تبعیت وجود داشت. اما این الگو در جامعه امروز، بهویژه در مواجهه با نسل جوان، کارکرد گذشته را ندارد. …
