پژوهشگران میگویند پاسخ کوتاه این است که وجود یا نبود عوارض جانبی، معیار دقیقی برای میزان اثرگذاری واکسن نیست. بدن افراد مختلف واکنشهای متفاوتی به یک محرک ایمنی نشان میدهد و ممکن است فردی بدون احساس تب یا خستگی، همان پاسخ محافظتی را ایجاد کند که فرد دیگری همراه با چند روز ناراحتی تجربه میکند.
هدف واکسن این است که سیستم ایمنی را با بخشی از یک عامل بیماریزا، پروتئینهای مشخص آن یا دستورالعمل ساخت این مولکولها آشنا کند تا بدن بتواند در صورت مواجههی دوباره با همان عامل، واکنشی سریعتر و دقیقتر نشان دهد. واکسن معمولاً باعث ایجاد بیماری نمیشود، بلکه یک «تمرین کنترلشده» برای سیستم دفاعی بدن فراهم میکند تا سلولهای ایمنی، عامل بیگانه را شناسایی کنند و برای مقابله با آن آماده شوند.
پس از تزریق واکسن، سلولهای ایمنی ذاتی مانند ماکروفاژها و سلولهای دندریتیک فعال میشوند و اطلاعات مربوط به عامل خارجی را به بخشهای دیگر سیستم ایمنی منتقل میکنند. در ادامه، سلولهای ایمنی اختصاصی مانند سلولهای B و T فعال میشوند و بدن شروع به تولید آنتیبادیها و سلولهای حافظهی ایمنی میکند؛ سلولهایی که میتوانند در مواجههی بعدی، پاسخ سریعتری ایجاد کنند.
در جریان این فرایند، بدن پیامرسانهای شیمیایی مختلفی تولید میکند. مولکولهایی مانند اینترفرونها و سیتوکینها به هماهنگی فعالیت سلولهای ایمنی و تنظیم التهاب کمک میکنند. افزایش موقت این پیامرسانها میتواند باعث بروز علائمی مانند تب، خستگی، درد عضلات، سردرد یا احساس کوفتگی شود. …
