پایان عصر «برادر کوچک»

غیبت علی‌اف در نشست سران کشورهای ترک در آنکارا، به همراه عدم حضور رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در نشست کنفرانس تعامل و اقدامات اعتمادساز در آسیا (سیکا) در باکو، این شکاف را بیشتر آشکار ساخت. این مناقشه به دنبال اعتراض «اکتای صرال»، مشاور اردوغان، درخصوص محدودیت‌های قانونی پوشش در مدارس آذربایجان تشدید شد. باکو این موضع‌گیری را به‌عنوان دخالت در امور داخلی خود تلقی کرد. اگرچه گزارش شد که اردوغان برای مهار تنش، صرال را برکنار کرده است، اما انتقادات ادامه یافت و باکو قاطعانه بر حق حاکمیتی خود برای تعیین سیاست داخلی‌اش تاکید کرد. «صامیل طیار»، چهره برجسته حزب عدالت و توسعه، هشدار داد که این دو «ملت برادر» نباید اجازه دهند بازیگرانی مانند اسرائیل بین آنها تفرقه بیندازند (دنیای‌اقتصاد پیش‌تر در گزارشی با عنوان «دکترین استقلال علی‌اف در برابر ترکیه» به این مساله پرداخته بود).

کارشناسان نزدیکی باکو – تل‌آویو را به عنوان واکنشی احساسی به انتقادات ترکیه نمی‌نگرند، بلکه آن را بخشی از استراتژی گسترده‌تر باکو برای تعمیق روابط با اسرائیل ارزیابی می‌کنند که به‌عنوان حامی اصلی این کشور عمل می‌کند. طی چند دهه گذشته، اسرائیل یکی از تامین‌کنندگان اصلی تسلیحات پیشرفته برای جمهوری آذربایجان بوده است؛ علاوه بر این، همکاری‌های دو طرف به تولید پهپادها و مهمات هدایت‌شونده دقیق و همچنین همکاری در حوزه‌های فناوری، کشاورزی و امنیت سایبری گسترش یافته است. داده‌های ردیابی نفتکش‌ها نشان می‌دهد که حدود ۳۴‌میلیون بشکه نفت خام آذربایجان در سال۲۰۲۵ به اسرائیل رسیده است. اسرائیل سه هدف را برای باکو برآورده می‌سازد: تامین فناوری و تسلیحات؛ ایجاد پایگاه حمایتی و کانالی برای اعمال نفوذ در واشنگتن؛ ایجاد بازارها در کنار همکاری‌های اقتصادی و امنیتی. کارشناسان بر این باورند که اگر باکو مجبور شود بین آنکارا و تل‌آویو یکی را انتخاب کند، اسرائیل را برمی‌گزیند. در نتیجه، این انتظار ترکیه که آذربایجان باید به‌طور کامل با موضع ضد اسرائیلی این کشور همسو شود، با محاسبات استراتژیک علی‌اف سازگار نیست. باکو حاضر نیست روابط خود با تل‌آویو و واشنگتن را فدای همسویی سیاسی با ترکیه کند.

در مدیترانه … …