کودکانی که ناگهان بزرگ می‌شوند | نگاهی به کتابی در این رابطه

همشهری‌آنلاین- علی‌الله سلیمی: جنگ همیشه با صدای انفجار آغاز نمی‌شود. گاهی پیش از آنکه گلوله‌ای شلیک شود، آرامش از خواب مادران می‌رود، دلشوره‌ای نامعلوم به خانه‌ها راه پیدا می‌کند و آینده‌ای که تا دیروز روشن به نظر می‌رسید، ناگهان در هاله‌ای از ترس فرو می‌رود. در کتاب «نمک در چشمانم می‌ریزم»، حسینعلی جعفری داستان جنگ را از همین نقطه روایت می‌کند؛ از جایی که چهار نوجوان در شهر آمرلی عراق، ناگهان با واقعیتی روبه‌رو می‌شوند که هیچ تناسبی با رؤیاهای کودکانه و نوجوانانه‌شان ندارد. هاشم، داوود، جمیل و مصطفی تا پیش از محاصره، زندگی معمولی خود؛ مدرسه، بازی، رفاقت و فکر کردن به آینده را داشته‌اند اما با ورود دشمن، جهان آشنای آن‌ها به‌سرعت تغییر می‌کند. هاشم دیگر فقط نوجوانی نیست که به روزهای مدرسه و بازی فکر کند و داوود نمی‌تواند همچنان خبرنگاری باشد که با یک ابزار ساده به‌جای میکروفون، مصاحبه‌های خیالی ترتیب می‌دهد. جنگ به زندگی آن‌ها هجوم آورده و بازی‌های کودکانه را با واقعیت‌هایی جایگزین کرده که فهم و تحملشان حتی برای بزرگسالان دشوار است. یکی از موقعیت‌های قابل‌توجه داستان، همین دگرگونی نقش داوود است. او که عاشق خبرنگاری است و در محله برای خودش رسانه‌ای به شمار می‌رود، خبرهایی را منتقل می‌کند که دیگر از جنس بازی نیستند. خبر شهادت حسین، هاشم را با تلخی فقدان روبه‌رو می‌کند و لحظه‌ای می‌سازد که در آن، فاصله میان زندگی عادی و واقعیت جنگ از میان می‌رود. نوجوانی که تا دیروز با شور و هیجان از خبرها حرف می‌زد، حالا ناچار است خبرهایی را بشنود و بازگو کند که زندگی آدم‌ها را برای همیشه تغییر می‌دهند. نویسنده در ترسیم این دگرگونی، از تضاد میان دنیای نوجوانی و خشونت جنگ بهره می‌گیرد. اهمیت این تضاد در آن است که شخصیت‌ها به قهرمانانی بی‌نقص و همیشه آماده تبدیل نمی‌شوند. آن‌ها هنوز نوجوان‌اند؛ می‌ترسند، دلتنگ می‌شوند، از شنیدن خبرهای تلخ به هم می‌ریزند و گاهی نمی‌دانند در برابر اتفاقات پیش‌آمده چه باید بکنند. جنگ، بااین‌حال، از آن‌ها انتظارهایی فراتر از سنشان دارد. …