نرها زیاد شدند؛ گوزن‌ها به جان هم افتادند

هفت صبح|  پروژه تکثیر گوزن زرد ایرانی اگرچه یکی از موفق‌ترین تجربه‌های ایران در جلوگیری از نابودی کامل یک گونه به‌شمار می‌رود، اما اکنون با چالش جدی بر هم خوردن تناسب جمعیتی گوزن‌های موجود در سایت‌های تکثیر مواجه شده است که باید برای آن چاره‌ای اندیشید. به گفته مسئولان سازمان محیط زیست، در حال حاضر تعداد نرهای موجود در این سایت‌ها دقیقا برابر ماده‌هاست؛ در حالی که این نسبت باید یک نر در مقابل 6 ماده باشد.

 

افزایش نرها، خطری جدی برای تداوم نسل این گونه در اسارت، به دلیل از دست رفتن گوساله‌ها، افزایش میزان زد و خورد میان اعضای گله و ... به حساب می‌آید. بنابراین باید برنامه‌های احیایی نرهای موجود در سایت‌های تکثیر تعدیل شوند. یک کارشناس نیز می‌گوید که برای فهمیدن دلیل بر هم خوردن نسبت جمعیتی، حتما نیاز به انجام مطالعه و تحقیق است، زیرا حدس زده می‌شود که اقلیم یا تغییر رژیم غذایی در اسارت، سبب شده که زایمان‌ها در سایت‌های تکثیر به نفع نرها باشد.

 

همان سال‌هایی که غرش شیر در ایران برای همیشه خاموش شد، تصور می‌شد یکی از مهمترین طعمه‌هایش یعنی گوزن زرد ایرانی هم برای همیشه در ایران منقرض شده است. هر دوگونه در زیست‌بوم‌های جنوب‌غرب ایران حضور داشتند؛ گوزن زرد در جنگل‌های رودخانه‌ای دز و کرخه و شیر در بخش‌هایی از خوزستان و زاگرس پراکنش داشت.

 

جنگل‌های دز و کرخه که با پیشروی انسان تخریب شدند، سلاح‌های شکارچیان به جان حیات‌وحش افتاد و بیشه را از شیر خالی کرد. شکارچی طبیعی گوزن‌های زرد که از بین رفت، دیگر کسی این علفخوار بزرگ را ندید تا اینکه در میانه دهه 1340 گله کوچکی از این گونه در جنگل‌های باقیمانده دز و کرخه شناسایی و به دشت ناز ساری منتقل شد. همان چند راس گوزن منتقل شده، پایه پروژه‌ای شد که لقب موفق‌ترین پروژه ایران برای نجات یک گونه را به خود اختصاص داد.

   برهم خوردن ترکیب جمعیتی مراکز تکثیر …