سونیتا سرابپور| حتما در یک ماه گذشته با مراجعه به وبسایت بانکهای کشور با این پیام روبهرو شدهاید که «ارتباطات شما امن نیست، و اگر بخواهید به کار با این وبسایت ادامه دهید، اطلاعات شما در خطر قرار میگیرد». از سوی دیگر، بانکهای کشور از جمله ملی و ملت با ارسال پیامکهایی به مشتریانشان به آنها میگویند برای دسترسی پایدارتر به خدمات بانکی، آدرس برخی خدمات آنها بهروزرسانی شده است. این بانکها لینکهای مختلفی در اختیار کابران میگذارند که اگر با هشدار امنیتی مواجه شدند، از آنها استفاده کنند. این اتفاق از اثرات شدتگرفتن تحریمهای آمریکاست که حالا در فضای وب دامن بانکها و مؤسسات مالی را گرفته است. تغییر آدرس بانکها برای دورزدن گواهی امنیتی یک راهحل موقت است و در آخر باعث میشود (اگر همچنان تحریمها ادامه پیدا کند) بانکها به سمت استفاده از ظرفیت داخلی صدور گواهی بروند که اتفاقا این راه هم از نظر بسیاری از کارشناسان فناوری پیامدهای امنیتی دارد. کارشناسان در گفتوگو با «شرق» اعلام میکنند تحمیل گواهیهای ریشه ملی فاقد اعتبارسنجی جهانی بر دستگاههای کاربران، بستری پرمخاطره برای امنیت سایبری و تضعیف اعتماد به خدمات پرداخت الکترونیک به وجود خواهد آورد. حتی برخی دیگر این شرایط را مناسب برای بازگشت پروژه «فیلترینگ هوشمند» میدانند؛ چراکه دیگر خبری از سیستم رمزگذاری پیچیده و قابل اعتماد در فضای وب نیست. به نظر میرسد بحران جدید در تجارت الکترونیک ایران اینبار جایی ریشهای را هدف گرفته که بیتوجهی به آن ما را یک قدم دیگر به یک جزیره دورافتاده ناامن نزدیکتر میکند.
گواهینامهها چطور کار میکنند؟
بانکداری الکترونیک و سامانههای تبادل مالی آنلاین بر پایهای از پروتکلهای رمزنگاری و سازوکارهای اعتبارسنجی بینالمللی استوار است. پروتکل امنیت لایه انتقال (TLS)، ستون فقرات محرمانگی، جامعیت دادهها و احراز هویت در وب مدرن به شمار میروند. بروز اختلال در تمدید، صدور و در مواردی ابطال ناگهانی گواهیهای امنیتی ارائهشده به شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارت (شاپرک)، بانک مرکزی و مؤسسات مالی بزرگ کشور، یک مسئله بنیادین فنی را به کانون کشمکشهای ژئوپلیتیکی و حقوقی بدل کرده است. …
