مدرسه شاد؟ با بخشنامه نمی‌شود!

جوان آنلاین: بچه‌ها در کلاس درس فقط به یادگیری ضرب و تقسیم نیاز ندارند؛ آنها پیش از هر چیز نیاز به حضور در محیطی شاد و امن دارند، جایی که ورود به آن برایشان حس خوشایندی به همراه داشته باشد، یادگیری با ترس و اجبار گره نخورد. کم نیستند تصاویر و فیلم‌های زیادی از لحظات شاد دانش‌آموزان که در کلاس‌های درس یا حیاط مدرسه منتشر می‌شود، اما آیا واقعیت زندگی روزمره دانش‌آموزان در مدارس نیز به همان اندازه دلنشین است؟! پاسخ این سؤال را باید در روایت بچه‌ها و خانواده‌هایشان پیدا کرد، روایت‌هایی که گاهی از مدرسه‌ای حکایت دارند که به‌جای محیطی برای رشد و شکوفایی، به فضایی محدودکننده و حتی ترسناک تبدیل شده است!

«تکان نخور»، «با بغل‌دستی‌ات حرف نزن»، «تمیز بنویس»، «درست بنشین» و «دستت را روی میز نکش»، اینها بخشی از عباراتی هستند که در بسیاری از کلاس‌های درس به گوش می‌خورد. گاهی نیز تذکر‌ها از این فراتر می‌روند و جای خود را به جملات تحقیرآمیز و برچسب‌زنی به دانش‌آموزان می‌دهند، برخورد‌هایی که در لحظه وقوع، کمتر کسی برای دفاع از حقوق کودک در برابرشان می‌ایستد. 

کودکانی که سرشار از انرژی و کنجکاویند، به‌جای آنکه نیاز‌های متناسب با سنشان دیده شود، در معرض تلاش برای تبدیل شدن به دانش‌آموزانی کاملاً منضبط قرار می‌گیرند. اما مگر مدرسه کارخانه مجسمه‌سازی است که تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان نادیده گرفته شود و همه قرار باشد به یک شکل آموزش ببینند و تربیت شوند؟!

چندی پیش یکی از معلمان باتجربه که در یکی از شهر‌های مرزی کشور به دانش‌آموزان روستایی درس می‌دهد و در جایزه معلم نیز به مقام دست یافته است، در گفت‌و‌گو با «جوان» از رویکردی انتقاد می‌کرد که به جای پرورش خلاقیت و استعداد‌های دانش‌آموزان، آنها را در چارچوب‌هایی از پیش تعیین‌شده قرار می‌دهد. به گفته او، در بسیاری از مدارس، به دانش‌آموزان این پیام منتقل می‌شود که آنچه معلم می‌گوید درست است و آنچه خودشان می‌گویند، نادرست؛ رویکردی که می‌تواند به تضعیف و از بین رفتن استعداد‌های آنها بینجامد.  …