در حال حاضر ۹۰ اثر تاریخی و فرهنگی شهرستان جاجرم در «فهرست آثار ملی» به ثبت رسیده که از این تعداد، ۳۸ اثر را بناهای تاریخی تشکیل میدهند؛ آماری که جاجرم را در شمار شهرستانهای دارای بیشترین آثار و بناهای تاریخی ثبتشده در فهرست آثار ملی خراسان شمالی قرار داده است. این حجم از میراث تاریخی نشان میدهد که جاجرم تنها یک محدوده جغرافیایی در شمال شرق ایران نیست، بلکه بخشی از تاریخ و فرهنگ «خراسان بزرگ» در این سرزمین شکل گرفته و در گذر زمان بهصورت بناها، محوطهها و نشانههای تاریخی به امروز رسیده است.
در میان این میراث، سنگنگارهها جایگاه متفاوتی دارند؛ آثاری که بهجای دیوار و سقف، روایت خود را بر پیکره سنگها ثبت کردهاند. انسانهای دورههای گذشته، بخشی از زندگی، باورها، محیط پیرامون و دنیای خود را با نقشکردن انسان، حیوان، ابزار، نشانهها و نمادها بر سنگها به یادگار گذاشتهاند؛ تصاویری که با وجود گذشت زمان، همچنان در برابر فرسایش طبیعت پابرجا ماندهاند.
در شهرستان جاجرم، یکی از جلوههای ارزشمند هنر صخرهای را میتوان در سنگنگارههای جربت مشاهده کرد؛ مجموعهای تاریخی که در پنج کیلومتری شمال شرق روستای جربت از توابع بخش سنخواست قرار گرفته و تختهسنگهای آن، مجموعهای از نقوش و کتیبهها را در خود جای دادهاند.
سنگنگارههای جربت بخشی از تاریخ مکتوبنشده این سرزمین است؛ تصاویری که از دل طبیعت برخاستهاند و اطلاعاتی درباره زندگی انسان، جانوران، محیط طبیعی و ارتباط جوامع گذشته با زیستبوم منطقه در اختیار پژوهشگران قرار میدهند. در میان این نقوش، تصاویر متنوعی از جانورانی همچون کل و بز، قوچ و میش، شتر و اسب دیده میشود و وجود نقش یوزپلنگ نیز بر اهمیت این محوطه افزوده است؛ موضوعی که از منظر مطالعه پیشینه حضور این گونه در منطقه نیز قابل توجه است.
«محمدرضا طالبی»، مسئول میراثفرهنگی، صنایعدستی و … …
