ناوگان سایه برای فرار از هرمز؛ چگونه تحریم‌ها معکوس شدند؟

نورنیوز-گروه بین الملل: سال‌ها وقتی از «ناوگان سایه» سخن گفته می‌شد، تصویر مشخصی وجود داشت: نفتکش‌هایی که برای دور زدن تحریم‌های ایران سامانه‌های رهگیری خود را خاموش می‌کردند، با پرچم‌ها و مالکیت‌های پیچیده حرکت می‌کردند و در برخی موارد برای انتقال محموله، به عملیات کشتی‌به‌کشتی متوسل می‌شدند. حالا اما در اطراف تنگه هرمز، تصویری متفاوت در حال شکل‌گیری است؛ رفتارهایی شبیه همان ناوگان سایه، این بار نه برای دور زدن تحریم ایران، بلکه برای دور زدن ریسک و محدودیت‌های عبور از هرمز. روش‌هایی که زمانی نشانه تلاش ایران برای مقابله با فشار تحریم‌ها معرفی می‌شد، اکنون در حال ورود به رفتار عادی‌تر بخشی از تجارت دریایی منطقه است.

گزارش تازه «تلگراف» درباره نفتکش «Singapore Prosperity» نمونه‌ای روشن از این تغییر رفتار است. این نفتکش پس از حرکت به سمت هرمز از سامانه‌های رهگیری ناپدید شد و دو روز بعد در نزدیکی فجیره دوباره ظاهر شد. چنین رفتاری، یعنی خاموش کردن AIS و حرکت خارج از دید عمومی سامانه‌های ردیابی، در ادبیات حمل‌ونقل نفت یکی از نشانه‌های شناخته‌شده فعالیت‌های «ناوگان سایه» است. امروز می‌توان گفت هراس از ریسک‌های جدید هرمز، برخی بازیگران را به استفاده از همان تاکتیک‌ها سوق داده است.

این تحول زمانی معنادارتر می‌شود که در کنار راهبردی قرار گیرد که محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، حدود دو هفته پیش با عنوان «محاصره کردن محاصره» اعلام کرد. رضایی ۷ سپتامبر گفت ایران در خارج از تنگه هرمز یک «محدوده ممنوعه» ایجاد خواهد کرد و کشتی‌هایی که با هدف عبور از تنگه وارد این محدوده شوند و بدون هماهنگی با ایران حرکت کنند، در فهرست تحریمی قرار خواهند گرفت. او همچنین از عبور برخی کشتی‌ها در شب و با خاموش کردن فرستنده‌ها برای فرار از حلقه شناسایی ایران سخن گفت. …