تجلیل و تشییع رسمی جنازۀ "قصاب بوسنی" در بلگراد با حضور هزاران نفر در این مراسم بار دیگر این پرسش را درانداخته که چگونه ممکن است که نزد برخی «شر» در هیأت «خیر» جلوه کند و اگر کشتن هشت هزار نفر در «سربرینتسا» جنایت و نسلکُشی نبوده پس چه نامی بر آن میتوان نهاد؟
چگونه است که مسلمانان باید در فلسطین و هزاران فرسنگ دورتر و طی دههها تاوان کشتار یهودیان به دست هیتلر (حسب ادعای خودشان) را بپردازند ولی اگر همین مسلمانان در دل اروپا سلاخی شوند ولو در جایی محکوم و محبوس بوده باشد اما در سرزمین خود او تجلیل میکنند؟
البته از حق نباید گذشت که ابتکار و اقدام دیوان سازوکار دادگاههای بینالمللی جنایی در لاهه در محکومیت «راتکو ملادیچ» -رهبر سابق نظامیان صربِ بوسنی- به خاطر کشتار مردم سربرنیتسا در سالهای 71 تا 74 خورشیدی -1992 تا 1995- و پس از آن دخالت آمریکای دوران کلینتون در پایان بخشیدن به این وحشیگری ستودنی است ولی استقبال از جنازۀ او در خاستگاه او نشان میدهد اروپا همچنان مستعد خشونت است و نتوانستهاند ارزشهای دموکراتیک را بر سراسر آن حکمفرما کنند.
ملادیچ که ۱۶ سال متواری بود و مخفیانه زندگی میکرد سرانجام 15 سال قبل به دام افتاد ولی هیچگاه جنایات خود را نپذیرفت و نزد بخش قابل توجهی از صربهای بوسنی سیمای قهرمان ملی داشت و همین نشان میدهد هنوز باید برای ترویج ارزشهای حقوق بشر وقت و نیروی فراوان صرف کرد.
چون سخن از ارزشهای اروپایی است و ممکن است گفته شود اروپا بر اساس ارزشهای دموکراتیک او را بازداشت و محاکمه و محکوم کرد و استقبال و توصیف قهرمانانه به خاطر توسعه نیافتگی بخشهایی به دلایل سیاسی و حقوقی است اما چون ما ایرانیان درگیر مناقشهٔ هستهای هستیم این اشاره خارج از تبلیغات رسمی جا دارد که چندان که باید و شاید از ارزشهای خود دفاع نکردند که اگر کرده بودند بعد از خروج ترامپ از برجام با ایران همکاری می کردند ولو با شروط حقوق بشری و رنج تحریم و دو جنگ بر ایرانیان تحمیل نمیشد و چه بسا همین سست عنصریها سبب شده ملتهایی به جای هضم و حل در ارزشهای اروپایی به تعصبات خود بازگردند و حالا مقابل چشم خود ناچارند ببینند که در قلب اروپا از یک جنایتکار نسلْکُش تجلیل میشود و اگر چندان هم خم به ابرو نمیآورند به خاطر آن است که او مسلمان میکشته نه مسیحی! …
