کمبود داده؛ چالش اصلی مدیریت و توسعه شبکه برق ایران

خاموشی‌های سال ۱۴۰۴، به برآورد امید علوی، مدیرعامل برقتو، حدود ۴۰۰ هزار میلیارد تومان به صنایع و اقتصاد ایران خسارت زد. او در حاشیه بیست‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت برق ایران گفت تنها حدود ۱۶ درصد مشترکان کنتور هوشمند دارند و محدودیت پایش و کنترل، موجب اعمال خاموشی یکسان برای مشترکانی با خسارت‌های متفاوت می‌شود. شکاف پایش در شبکه توزیع

علوی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در تولید، انتقال، توزیع و فروش برق، کمبود داده را از ضعف‌های اصلی شبکه دانست. به گفته او، پایش و کنترل تولید و انتقال نسبتاً مناسب است، اما ضعف دسترسی به داده از توزیع آغاز می‌شود. اطلاعات بازار معمولاً پس از رویداد می‌رسد و زیرساخت پایش مصرف عمدتاً در اختیار صنایع بزرگ است.

او گفت برای نصب حدود هشت میلیون کنتور تا پایان برنامه هفتم توسعه، باید اولویت مشترکان پرمصرف و بخش‌های نیازمند کنترل مشخص شود. آمار اعلامی توانیر، حدود هفت میلیون کنتور در برابر ۴۲٫۴ میلیون مشترک است؛ نسبتی که لزوماً بیانگر پوشش پایش برخط نیست. علوی وضعیت ارتباط این کنتورها را نامشخص دانست و برآورد کرد کمتر از ۱۰ درصد آن‌ها قابلیت دریافت و اجرای فرمان دارند؛ آماری که تأیید ملی ندارد. از پیش‌بینی تولید تا کاهش تلفات

به گفته علوی، تجمیع داده‌های سوخت، تعمیرات، آب‌وهوا و موجودی قطعات و تحلیل آن‌ها با هوش مصنوعی می‌تواند پیش‌بینی تولید نیروگاه‌ها را دقیق‌تر کند. دسترسی فعالان بازار به این اطلاعات، ارزیابی ظرفیت و انعقاد قرارداد را بهبود می‌دهد. در نیروگاه نیز داده‌های انبار، سوخت و بازده می‌تواند زمان تعمیرات و صرفه اقتصادی انتخاب سوخت را روشن کند.

او به نقل از وزارت نیرو، تلفات انتقال و فوق‌توزیع در سال ۱۴۰۴ را حدود ۲٫۷ درصد، معادل ۱۰٬۱۱۳ گیگاوات‌ساعت، اعلام کرد؛ رقمی که در سال ۱۳۹۴ حدود ۳٫۱ درصد بود. پایش خطوط، شناسایی مسیرهای پرتلفات و مدیریت بار، به‌ویژه در اوج مصرف، را ممکن می‌کند.

علوی گفت اطلاعات شرکت‌های توزیع پس از پست محدود است. پایش ترانس‌ها می‌تواند محل تمرکز بار اضافی را مشخص کند تا در برخی موارد، به‌جای قطع کل فیدر، همان بخش از مدار خارج شود. داده و کنترل دقیق‌تر، امکان تفکیک مشترکانی را فراهم می‌کند که مصرف خود را مدیریت کرده‌اند. بازار برق و ظرفیت‌های اعلامی …