بحران هرمز و سایه سنگین هزینه‌های پنهان اقتصاد جهانی

آثار پنهان ادامه ماجراجویی آمریکا در خلیج فارس رفته رفته در اقتصاد جهانی خودنمایی می‌کند. در حالی که بازارهای مالی جهان با اتکا به رشد سهام شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، واکنش محدودی به تحولات ناشی از جنگ ایران نشان داده‌اند، برخی تحلیلگران معتقدند پیامدهای اقتصادی این درگیری تازه در حال آشکار شدن است و آثار آن در ماه‌ها و حتی سال‌های آینده بیش از امروز نمایان خواهد شد. بر اساس این تحلیل، اگرچه بازارهای نفت از آغاز جنگ با نوسانات شدیدی همراه بوده‌اند، اما بخش عمده این نوسانات ناشی از تغییر انتظارات معامله‌گران و فضای روانی بازار بوده است، نه تغییرات واقعی در عرضه و تقاضای جهانی نفت. بسته شدن تنگه هرمز از سوی ایران، جریان عرضه نفت را با اختلال مواجه کرد، اما به دلیل فاصله‌های طولانی حمل‌ونقل دریایی، اثرات آن با تأخیر در بازارهای مصرف و تولید نمایان شد. با وجود این شرایط، قیمت نفت و گاز طبیعی در مقاطع مختلف افزایش یافت، اما پس از توافق اولیه آتش‌بس میان ایران و آمریکا، قیمت نفت خام دوباره به محدوده کمتر از 70 دلار در هر بشکه بازگشت و حتی ازسرگیری درگیری‌ها نیز تاکنون تنها افزایش محدودی در قیمت‌ها ایجاد کرده است. در مقابل نوسانات بازار انرژی، بازار سهام آمریکا عملکرد متفاوتی را تجربه کرد و طی ماه‌های آوریل تا ژوئن بهترین عملکرد سه‌ماهه خود از سال 2020 را به ثبت رساند. بر اساس این گزارش، رشد ارزش سهام شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی و خوش‌بینی سرمایه‌گذاران نسبت به آثار این فناوری بر بهره‌وری و رشد اقتصادی، مهم‌ترین عامل این روند بوده است. صندوق بین‌المللی پول نیز تنها کاهش محدودی را برای رشد اقتصادهای پیشرفته پیش‌بینی کرده و انتظار دارد رشد تولید ناخالص داخلی این کشورها از 1.9 درصد در سال 2025 به 1.7 درصد در سال 2026 برسد. همچنین رشد اقتصادی آمریکا برای سال 2026 حدود 2.3 درصد برآورد شده است. هم‌زمان، نرخ بیکاری در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نیز در سطح حدود پنج درصد باقی‌مانده است. هزینه‌های واقعی بحران هنوز نمایان نشده است با وجود آرامش نسبی بازارهای مالی، تحلیلگران معتقدند آثار اقتصادی بلندمدت جنگ هنوز به‌طور کامل آشکار نشده [ ]