به نوشته خبرگزاری رویترز، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، از تلاش بیسابقه دولتش برای در دست گرفتن کنترل یک پنجم ذخایر عظیم نفت ونزوئلا خبر داد و وعده داد که شرکتهای آمریکایی میتوانند صنعت انرژی آسیبدیده این کشور عضو اوپک را احیا و در عین حال منبع جدیدی از نفت خام را برای کمک به کاهش قیمت سوخت در ایالات متحده ارائه دهند.
ترامپ جزئیات کمی در مورد این توافق ارائه داد و تنها گفت که ایالات متحده از طریق همکاری با شرکتهای خصوصی، کنترل بخشی از بیش از ۶۵ میلیارد بشکه از ذخایر نفت اثبات شده ونزوئلا را به دست آورده است. رهبر این کشور آمریکای جنوبی از این توافق استقبال و گفته که این امر اقتصاد و درآمد دولت را تقویت خواهد کرد.
این توافق جدید نشان دهنده گسترش چشمگیر نقش ایالات متحده در صنعت نفت ونزوئلا خواهد بود، زیرا دولت ترامپ به دنبال احیای تولید این کشور و تأمین نفت خام بیشتر برای پالایشگاههای ایالات متحده است. ونزوئلا بزرگترین ذخایر نفت اثبات شده جهان را در اختیار دارد، اما تنها حدود ۱.۲۵ میلیون بشکه در روز تولید میکند که بسیار کمتر از پتانسیل آن پس از سالها کمبود سرمایهگذاری، سوء مدیریت و تحریم است. توافق برد-برد؟
ترامپ جمعه شب در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «به دستور من، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و پیت هگست، وزیر جنگ، با همکاری نزدیک با دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت بسیار محترم ونزوئلا، و از طریق مشارکت با شرکتهای خصوصی، کنترل ایالات متحده بر اکثریت بیش از ۶۵ میلیارد بشکه از ذخایر نفتی اثبات شده در ونزوئلا را بدون هیچ هزینهای برای مالیاتدهندگان آمریکایی تضمین کردهاند».
این اعلام پس از هفتهها مذاکرات ایالات متحده و ونزوئلا بر سر توافقی منتشر شد که به شرکتهای آمریکایی دسترسی بلندمدت به گروهی از میادین نفتی ونزوئلا و تضمین عرضه نفت خام حاصل از آن به ایالات متحده را میدهد. مقامات ونزوئلایی در حال آماده شدن برای امضای توافقنامههایی در هفته آینده هستند که حقوق جدید اکتشاف و تولید نفت را به تعدادی از شرکتها، به ویژه شرکتهای آمریکایی، اعطا میکند.
منابع آگاه به رویترز گفتهاند که یک مدل اجاره در دست بررسی است که در آن میادین نفتی به طور بالقوه به تولیدکنندگان آمریکایی واگذار میشوند. اما این توافق میتواند با چالشهای قانونی و قانون اساسی در ونزوئلا، که دولت کنترل فعالیتهای اصلی صنعت نفت را حفظ میکند، مواجه شود. ترامپ ساختار توافق، میادین یا شرکتهای درگیر یا نحوه اعمال کنترل اکثریت ایالات متحده بر ذخایر را فاش نکرد. فهرستی که توسط رویترز مشاهده شده است نشان میدهد که این میادین در مناطق کمربند اورینوکو و دریاچه ماراکایبو قرار دارند.
روبیو این توافق را یک برد برای هر دو کشور توصیف کرد و در مصاحبهای گفت که این توافق نفت پایدار و کمهزینه را برای ایالات متحده تضمین میکند و به کاهش قیمت بنزین کمک میکند. گفت روبیو برای ونزوئلا این توافق نزدیک به ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری خصوصی به همراه خواهد داشت، از هزاران شغل پردرآمد حمایت میکند و به بازسازی اقتصاد کشور کمک میکند.
رودریگز، که پس از دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا توسط ایالات متحده در ژانویه، به عنوان رهبر موقت منصوب شد، اواخر روز جمعه گفت که این توافقنامه امکان افزایش قابل توجه تولید از طریق توسعه ۱۷ میدان استراتژیک را فراهم میکند و منجر به درآمد مالیاتی بالغ بر ۲۰۹ میلیارد دلار برای کشور خواهد شد. او در بیانیهای گفت: «این سرمایهگذاریها نه تنها به بهبود و نوسازی صنعت ما، بلکه به رشد اقتصادی کشورمان، امنیت انرژی نیمکره ما و تعادل بیشتر در بازارهای بینالمللی نیز کمک خواهد کرد». مبنای حقوقی، ساختار مالی نامشخص
به گفته تحلیلگران، قبل از ارزیابی اینکه آیا این توافقنامه میتواند سرمایهگذاری قابل توجهی را جذب کند، باید جزئیات بیشتری در مورد ساختار حقوقی و مالی آن مشاهده کنند. همچنین مشخص نیست که آیا این توافقنامه قیمت بنزین را در کوتاهمدت کاهش خواهد داد یا خیر، زیرا توسعه زیرساختهای مورد نیاز برای تولید، حمل و نقل و پالایش نفت خام سنگین ونزوئلا میتواند سالها طول بکشد.
مجسمهای از دستی که یک دکل حفاری نفت را در بیرون شرکت نفت دولتی پترولئوس د ونزوئلا در کاراکاس نگه داشته/ عکس از خبرگزاری فرانسه
به گفته دیوید گلدوین، رئیس شرکت گلدوین گلوبال استراتجیز، مشخص نیست که آیا اجاره دولت ایالات متحده طبق قانون اساسی ونزوئلا و قانون جدید هیدروکربنهای آن مبنای قانونی خواهد داشت یا خیر، و افزود که «هیچ سابقهای برای اینکه دولت ایالات متحده برای بهرهبرداری از میادین نفتی اجارهنامهای منعقد کند، وجود ندارد». گلدوین همچنین این سوال را مطرح کرد که آیا این طرح موانعی را که سالها مانع سرمایهگذاری در ونزوئلا شده، برطرف میکند یا خیر. او با اشاره به عدم قطعیت سیاسی، شبکه برق ناکافی، ظرفیت صادرات محدود و اختیار دولت در مورد این صنعت گفت: «دشوار است که ببینیم چگونه این نوع ترتیبات، سرمایهگذاری را در هر مقیاس مادی تسریع میکند».
از زمان برکناری مادورو، واشنگتن در تلاش بوده تا جریان پایداری از نفت خام ونزوئلا را برای پالایشگاههای ایالات متحده تضمین کند و در عین حال سرمایهگذاری آمریکاییها را در صنعت نفت این کشور ارتقا دهد. دولت ترامپ پیش از انتخابات میاندورهای در ماه نوامبر تحت فشار است تا نگرانیهای مصرفکنندگان در مورد افزایش قیمت بنزین را کاهش دهد. عرضه ارزانتر نفت و افزایش تولید میتواند کمک کند. ایالات متحده همچنین به دنبال راهحلهایی برای پر کردن ذخایر استراتژیک نفت خود، از جمله امکان مبادله نفت خام با تولیدکنندگان آمریکایی، بوده است.
ونزوئلا در دهه ۱۹۷۰ صنعت نفت خود را ملی کرد و شرکت دولتی PDVSA را در مرکز فعالیتهایش قرار داد. در زمان ریاست جمهوری هوگو چاوز، دولت کنترل خود را تشدید و تولیدکنندگان خارجی را مجبور به سرمایهگذاریهای مشترک دولتی کرد و بعداً داراییهای آنها، از جمله پروژههایی که توسط اکسون موبیل (XOM.N) و کونوکو فیلیپس (COP.N) اداره میشدند را مصادره کرد. در زمان حکومت مادورو، تولید ونزوئلا به شدت کاهش یافت. تهدید کاراکاس و شوک به تازه به اوپک؛ در انتظار جنگ قیمتی؟
اعلام جدید دولت ترامپ در شرایطی صورت گرفته که به تازگی دولت ونزوئلا گفته در حال بازنگری عضویت خود در گروه اوپک است. به نوشته بلومبرگ، اکنون تسلط چندین دههای اوپک بر بازارهای جهانی نفت دوباره در حال تضعیف است، زیرا ونزوئلا، به عنوان عضو بنیانگذار این کارتل، دومین کشوری است که در عرض چند ماه به خروج از آن فکر میکند. به گفته معاملهگران نفت خام، بررسیهای کاراکاس در مورد خروج از سازمانی که بیش از شش دهه پیش به ایجاد آن کمک کرد، با نزدیک شدن هرچه بیشتر به ایالات متحده، ممکن است تأثیر فوری ناچیزی بر عرضه جهانی نفت داشته باشد.
اجلاس اوپک با حضور مقامات ونزوئلایی/ عکس از گتی ایمیجز
اما این اقدام احتمالی که اندکی پس از خروج امارات متحده عربی و در بحبوحه نشانههای نارضایتی از عراق، عضو دیگر اوپک، رخ میدهد، ناگزیر تردیدهایی را در مورد اینکه آیا این گروه به رهبری عربستان سعودی میتواند همچنان به اتحاد خود ادامه دهد و بر قیمت نفت تأثیر بگذارد، ایجاد خواهد کرد. هرگونه فروپاشی بعدی، در صورت تحقق، احتمال رقابت اعضای اتحاد با یکدیگر برای مشتریان و سهم بازار را افزایش میدهد - تکرار احتمالی جنگ قیمتی کوتاه اما مخربی که در روزهای اولیه همهگیری ۲۰۲۰ رخ داد.
اما حتی اگر بتوان از جنگ قیمتی اجتناب کرد، چندپارگی بیشتر سازمان کشورهای صادرکننده نفت به طور گسترده احساس خواهد شد. در این صورت، بازارهای نفت یک مدیر عرضه جهانی را که هنگام ظهور مازاد عرضه وارد عمل میشود، از دست میدهند و این امر باعث میشود قیمتها بیشتر در معرض کاهش قرار گیرند و صنعت نفت جهانی بیشتر در معرض شوکها قرار گیرد. رخنه بر امپراطوری اوپک
اوپک و شرکای آن در سالهای اخیر شاهد فرسایش تسلط خود با ظهور رقبایی مانند شرکتهای حفاری شیل ایالات متحده، برزیل و گویان بودهاند. اخیراً، جنگ در ایران، سعودیها و دیگر کشورهای خلیج فارس را به تماشاگران بازار نفت تقلیل داده و آنها را مجبور به محدود کردن تولید کرد و کنترل بیشتری را به چین به عنوان بازیگری که بازارهای نفت را متعادل میکند و ایالات متحده که صادرات را افزایش داد، منتقل کرد. نفوذ روسیه با آسیب دیدن صادراتش توسط جنگ علیه اوکراین، نیز کاهش یافته است. به گفته حمد حسین، اقتصاددان کپیتال اکونومیکس: «برای اوپک، این نشانه دیگری از کاهش نفوذ این گروه بر بازار نفت است که میتواند منجر به نوسان بیشتر قیمت نفت شود».
در کوتاهمدت، خروج این کشور تأثیر عمدهای ندارد، زیرا تولید آن در سالهای اخیر به دلیل تحریمها و بحرانهای اقتصادی کاهش یافته و از توافقهای اوپک برای کاهش تولید و سیستم سهمیهبندی معاف شده است. با وجود برنامههایی برای توافقهای احتمالی با ایالات متحده، چشمانداز کمی برای افزایش قابل توجه تولید در آینده نزدیک وجود دارد. اما ضربه به اعتبار اوپک و نماد چنین خروج، قابل توجه خواهد بود.
طرح از NDTV
اگر کاراکاس در خروج از اوپک از امارات متحده عربی پیروی کند، این دو خروج بیش از 5 میلیون بشکه در روز از ظرفیت تولید اوپک یا حدود 17 درصد از میزانی که در ابتدای سال در اختیار اعضای اصلی بود را حذف خواهد کرد. ونزوئلا همچنین یکی از بزرگترین ذخایر جهان را دارد که میتواند در دهههای آینده با کمک شرکتهای بزرگ آمریکایی آزاد شود.
ونزوئلا همچنین به دلیل تلاشهای دیپلماتیک خستگیناپذیر وزیر نفت وقت، خوان پابلو پرز آلفونزو، به عنوان کشوری که بیشترین نقش را در بین پنج کشوری که اوپک را در سال 1960 ایجاد کردند، ایفا کرد، شناخته میشود. خورخه لئون، رئیس تحلیل ژئوپلیتیک در ریستاد انرژی که قبلاً در دبیرخانه اوپک کار میکرد، گفت: «این ضربه بزرگی به اوپک خواهد بود. ونزوئلا یکی از اعضای بنیانگذار است».
خروج امارات متحده عربی اولین مورد در سالهای اخیر نیست. ابوظبی در پایان ماه آوریل، پس از سالها ناامیدی از محدودیتهای تولیدی که مانع از به کارگیری ظرفیت تولید جدید و گسترشیافته این کشور میشد، خروج خود را اعلام کرد. پیش از امارات متحده عربی، چهار کشور در دهه قبل از این سازمان خارج شدند، از جمله خروج تند آنگولا در سال ۲۰۲۴. عراق که مدتها در برابر سختگیریهای اوپک مقاومت کرده، اندکی پس از اقدام امارات متحده عربی، شروع به ابراز نارضایتی کرد. بغداد در ماه ژوئن هشدار داد که در صورت رد شدن درخواست افزایش تولید، میتواند خروج از سازمان را در نظر بگیرد. پسلرزههای یک جنگ؛ نقش اوپک از اساس دوباره تعریف میشود؟
از آنجایی که جنگ ایران، سعودیها، عراق و کویت را مجبور به کاهش حجم زیادی از تولید میکند، اوپک فعلاً کار زیادی برای انجام دادن ندارد. اگر این جنگ پایان یابد، این وضعیت میتواند تغییر کند. پیشبینیکنندگان برجسته، از جمله آژانس بینالمللی انرژی، پیشبینی میکنند که اگر جریان نفت از خلیج فارس به طور کامل از سر گرفته شود، بازارهای جهانی نفت به مازاد عرضه دچار خواهند شد و حتی در سال ۲۰۲۷ با اشباع احتمالی عرضه مواجه خواهند شد.
مخازن ذخیره نفت خام در مخزنگاه جُیمَه در پالایشگاه نفت رأس التنوره متعلق به شرکت آرامکوی سعودی/عکس از بلومبرگ
به گفته هنینگ گلویستین، مدیر عامل انرژی و منابع در گروه مشاوران اوراسیا: «اوپک در حال مبارزهای است که به نظر میرسد در حال از دست دادن یک نبرد در برابر تغییرات قابل توجه در ژئوپلیتیک نفت است». او گفت: «کاهش اعضا و حجم تولید اوپک به طور طبیعی به این معنی است که تسلط این گروه بر بازارهای جهانی رو به کاهش است، به ویژه از آنجایی که ایالات متحده در حال به دست آوردن نمایندگی در سمت عرضه است.» «در همین حال، چین به عنوان یک بازیگر کلیدی در سمت تقاضا ظهور کرده است».
اگر اوپک پلاس، گروه وسیعتری که شامل روسیه نیز میشود، برای بازگرداندن تعادل با کاهش تولید تحت فشار قرار گیرد، مسئولیت بیشتری بر دوش سعودیها، به عنوان رهبر بالفعل این گروه، برای به دوش کشیدن این بار خواهد بود. اینکه آیا پادشاهی سعودی اشتیاقی برای ایفای این نقش دارد یا خیر، مشخص نیست. اکنون به نظرذ میرسد دورهای از نوسانات بیسابقه در پیش خواهد بود، که در آن نقش و اهمیت آینده اوپک ممکن است اساساً از نو تعریف شود. بزرگترین معامله نفتی تاریخ جهان و هزینههای پرریسک
واشنگتن پست هم در گزارش خود در رابطه با توافقذ دولت ترامپ با کاراکاس نوشت، این طرح شامل کنترل مستقیمتر ایالات متحده بر ذخایر ونزوئلا میشود، زیرا جرایم و چالشهای لجستیکی شدید، سرمایهگذاران خصوصی را در این مسیر دلسرد میکند. طبق این طرح، به گفته مقامات فدرال، ایالات متحده سهم کنترلی تقریباً یک چهارم از ذخایر نفتی دست نخورده ونزوئلا را به دست آورده است. این امر ایالات متحده را به مالک اکثریت یک شرکت نفتی جدید و عظیم سرمایهگذاری مشترک تبدیل میکند که قراردادهای ۱۰۰ ساله در میادین نفتی ونزوئلا خواهد داشت. شریک اصلی ونزوئلا در این معامله، الخاندرو بتانکورت است که دومین شرکت بزرگ نفتی خصوصی در این کشور را کنترل میکند. بتانکورت، ۴۶ ساله، همچنین در چندین کشور به اتهام پولشویی تحت بازجویی بوده و با حکم بازداشت سوئیس روبرو است.
پالایشگاه آموای در لوس تاکس، ونزوئلا، در ماه ژانویه/ عکس از خبرگزاری آسوشیتدپرس
ترامپ جمعه شب در شبکههای اجتماعی نوشت: «ایالات متحده آمریکا به تازگی با کشور ونزوئلا در مورد بزرگترین معامله نفتی تاریخ جهان به توافق رسیده است! به دستور من، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، و پیت هگست، وزیر جنگ، با همکاری نزدیک با دلسی رودریگز، رئیس جمهور موقت بسیار محترم ونزوئلا، و از طریق همکاری با شرکتهای خصوصی، کنترل اکثریت ایالات متحده بر بیش از ۶۵ میلیارد بشکه ذخایر نفتی اثبات شده در ونزوئلا را تضمین کردهاند.»
فهرستی که قبل از اعلام توافق با پست به گذاشته شد، به ۱۷ میدان نفتی اشاره داشت که ایالات متحده در آنها سهم خواهد داشت. چندین میدان فاقد هرگونه زیرساخت یا دسترسی به مراکز حمل و نقل برای تصفیه و انتقال نفت خام هستند. مناطقی که چنین زیرساختهایی وجود دارد، قربانی سالها بیتوجهی و سرقت ماشینآلات شدهاند.
پمپاژ نفت از این میادین میتواند به سرمایهگذاریهای میلیارد دلاری و برنامههای امنیتی پرهزینه برای محافظت از کارگران نفتی و تأسیسات تولیدی در مناطق بیقانون و خشونتآمیز نیاز داشته باشد. سهام دولت ایالات متحده در شرکت نفتی تازه تأسیس بین مالکیت سهام و تضمین خرید نفت تولید شده توسط آن به قیمت تمام شده برای پر کردن مجدد ذخایر استراتژیک نفت ایالات متحده تقسیم خواهد شد. اما مشخص نیست چه کسی دهها میلیارد دلار سرمایهگذاری زیرساختی مورد نیاز را قبل از استخراج نفت از میادین عمدتاً غیرفعال انجام خواهد داد. شرکتهای بزرگ نفتی عمدتاً چنین هزینههایی را بسیار پرخطر دانستهاند. موانع قابل توجه و ردپای ترامپ در خروج از اوپک؛ به دنبال یک بلوک انرژی در نیمکره غربی
با این حال، موانع قابل توجهی برای اجرای یک قرارداد نفتی ونزوئلا وجود دارد. در ونزوئلا مخالفت شدیدی با واگذاری کنترل منابع طبیعی به ایالات متحده وجود دارد. ممکن است قبل از اینکه ایالات متحده کنترل هرگونه میدان نفتی را به دست گیرد، بازنگری در قانون اساسی ونزوئلا لازم باشد و چشمانداز این اتفاق در بحبوحه انزجار ایالات متحده نامشخص است. به گفته ریکاردو هاوسمن، اقتصاددان دانشگاه هاروارد که در اوایل دهه 1990 به عنوان وزیر برنامهریزی ونزوئلا خدمت میکرد: «یک دولت موقت نامشروع [ونزوئلا] با یک قانون نامشروع هیدروکربنها، هیچ مشروعیتی برای انعقاد این قرارداد غیرقانونی ندارد. این یک شکست مفتضحانه برای همه افراد درگیر، از جمله روبیو خواهد بود».
دلسی رودریگز، رئیس جمهور موقت ونزوئلا، در ماه فوریه به همراه کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، از یک تأسیسات تولید نفت در کمربند نفتی اورینوکو بازدید میکند/ عکس از خبرگزاری رویترز
به گفته افراد آگاه، ونزوئلا پس از توافق با ایالات متحده، در حال بررسی خروج از کنسرسیوم کشورهای تولیدکننده انرژی اوپک است، اقدامی که دولت ترامپ از آن استقبال میکند، زیرا به دنبال اعمال نفوذ بیشتر بر تجارت بینالمللی نفت است. ونزوئلا یکی از اعضای بنیانگذار سازمان کشورهای صادرکننده نفت است. به گفته یک مقام صنعت نفت: «من گمان میکنم خروج از اوپک بیشتر با کنترل ایالات متحده بر این کشور مرتبط است تا توافق سرمایهگذاری گزارش شده ایالات متحده. تا جایی که ایالات متحده در حال ساخت یک بلوک انرژی در نیمکره غربی است، عضویت ونزوئلا در اوپک بیمعنی است».
ترامپ رودریگز را به عنوان رئیس جمهور «موقت» منصوب کرد و متعهد شد که کشورش در نهایت به حکومت دموکراتیک و منتخب باز خواهد گشت. یک ونزوئلایی با سابقه طولانی در صنعت نفت که او نیز نخواست نامش فاش شود تا ارزیابی صادقانهای ارائه دهد، گفت: «از نقطه نظر قانونی در ونزوئلا، دلسی هیچ جایگاهی ندارد.» این شخص گفت که این امر باعث میشود بانکها و سایر مؤسساتی که معمولاً در تأمین مالی عملیات حفاری دخیل هستند، از خود بپرسند: «چرا ما با افرادی که هیچ مشروعیتی ندارند، قرارداد امضا میکنیم؟»
طبق ساختار این توافق، نفت میتواند با استفاده از یک ساختار قانونی سرمایهگذاری مشترک موجود در ونزوئلا تولید شود که از طریق آن به ایالات متحده اجازه دسترسی به توسعه میادین نفتی داده میشود، اما ونزوئلا همچنان سهمی از تمام درآمد حاصل از تولید آنها را تضمین میکند. اما این توافق میتواند با مقاومت شدیدی در ونزوئلا و همچنین در ایالات متحده روبرو شود. هرگونه هزینه یا وام دولتی ایالات متحده که برای توسعه میادین نفتی مورد نیاز باشد، احتمالاً به تأیید کنگره نیاز دارد، زیرا متحدان جمهوریخواه ترامپ در انتخابات میاندورهای پیش رو در معرض خطر از دست دادن کنترل قوه مقننه هستند. به گفته دیوید گلدوین، رئیس شرکت مشاوره انرژی بینالمللی گلدوین گلوبال استراتجیز: «هنوز مشخص نیست که آیا کسی میخواهد در کشوری که برق محدود است و زیرساختهای بندری قادر به مدیریت افزایش تولید نیستند، فعالیت کند یا خیر. در کنار سایر محدودیتهایی که در حال حاضر مانع ورود شرکتهای بزرگ به این کشور میشود، حتی اگر این توافق به ایالات متحده اجازه دهد تا تمام حوزه قضایی دولت ونزوئلا را بر میادین نفتی تحت کنترل خود درآورد، این مناطق "همان خطراتی را خواهند داشت" که تاکنون سرمایهگذاریهای جدید را به شرکتهای کوچکتر و کمریسکتر محدود کرده است».
دولت ترامپ از توافقهای بزرگ دیگری برای ایالات متحده جهت مشارکت بزرگ در تولید انرژی یا منابع طبیعی خبر داده است، اما این توافقها به نتیجهی چندانی نرسیدهاند. این توافقها شامل طرحهایی برای مشارکت ایالات متحده در ذخایر معدنی حیاتی اوکراین و اعلام تقریباً یک سال پیش مبنی بر تأمین مالی ساخت رآکتورهای هستهای بزرگ در ازای مشارکت در شرکت وستینگهاوس میشود. هیچکدام از این توافقها منجر به پیشرفتهای چشمگیر در تولید انرژی که دولت هنگام اعلام آنها پیشبینی کرده بود، نشده است.
همچنین بخوانید فارس: ایران برای بودجه سال ۱۴۰۵ به اندازه کافی نفت برای فروش دارد دور زدن کامل تنگه هرمز به روایت بلومبرگ/ عراق نفت خود را خارج از هرمز به فروش گذاشت ترامپ: آمریکا با ونزوئلا بر سر بزرگترین قرارداد نفتی در تاریخ جهان به توافق رسیده است دومین محموله نفت سنگین عربستان در یک ماه به چین رسید
![پزشکیان: نه تنها ایران به ونزوئلا تبدیل نشد، بلکه دنیا در برابر انسجام ما حیرت کرد/ دولت در شرایطی کار خود را آغاز کرد که ترور و تحریم هر روز میآمد، با ناترازیهای گسترده مواجه بودیم و همزمان درگیر یک جنگ تمام عیار اقتصادی، نظامی و امنیتی شدیم/ در روند [ترورها] و اتفاقاتی که رخ داد، ما به آن شکلی که باید درباره بنزین، قفسه غذا، راه و آب مشکل پیدا نکردیم](/news/u/2026-08-23/entekhab-atreq.jpg)
