ایران در آستانه توافق اجتماعی جدید

مرتضی گل‌پور، معاون سردبیر: زیرا به‌رغم همه کشاکش‌ها، آرایش نیروهای اجتماعی ایران از وضعیتی به وضعیت دیگر «گذار» نکرد. وضعیت امروز نیروهای ایران نشان داد چیزی که قرار بود «گذار» باشد، به واقع «تداوم و پایداری» است. دکتر حسین واله، به جای آن «گذار»، صورت‌بندی دیگری ارائه می‌دهد. صورت‌بندی دکتر واله، ناظر بر تغییر آرایش نیروهای اجتماعی نیست، ناظر بر آغاز تازه‌ای برای این نیروهاست؛ «آغازی» که از ابتدای برخورد ایران با تجدد مغفول واقع شد: «فرآیند فهم متقابل نیروهای درونی.» پس از بی‌نتیجه بودن دو سده کشاکش‌، نیروهای اجتماعی ایران امروز درحال تجربه امر جدیدی هستند به نام «فهم متقابل یکدیگر.» مطابق این صورت‌بندی، اگر قرار است در ایران «گذار» اتفاق بیفتد، این گذار، نه پشت سر گذاشتن یک وضعیت یا به حاشیه راندن یک نیروی اجتماعی، بلکه‌گذار از «فقدان درک و شناخت نیروها از یکدیگر» به «درک و شناخت نیروها از یکدیگر» است و از قضا همین فرآیند «گذار واقعی» را ممکن می‌کند؛ ‌گذار واقعی به مثابه عزیمت از تقابل‌های نیروها و حرکت به سمت هم‌پذیری و همکاری هم‌افزا نیروهاست. بنابراین، به جای آن «گذار» سنت به مدرنیسم، امروز فهم متقابل نیروهای اجتماعی، «آستانه‌ای» است که ظرفیت آن را دارد تا راه را برای فرارسیدن ایران جدید همواره کند؛ یعنی ایران فهم متقابل و همکاری متقابل، به جای ایران طرد متقابل. …