تاب‌آوری هیجانی: چطور در دل عدم‌قطعیت، به قدرت درونی برسیم؟

عصر ایران/ سواد زندگی؛ مریم طرزی- شبی که صدای یخچال بلندتر از همیشه اعصاب مان را می خراشد،تقریباً حوالی نیمه شب؛ نشسته روی صندلی و خیره به کاشی‌های بین کابینت ها؛ تلویزیون روشن،اما در حالت بی صدا و گوشی همراه در حالت پرواز.

شب هایی که نه خیلی خبر جنگ قطعی است و نه مساله مادی حادی که مثلا خیلی متفاوت از پیشترها باشد که بخواهد در دلمان هول بیاندازد؛ زندگی هم روند معمول خود را دارد.

در این شب های بی خوابی همه آن چیزهای معمولی که روزها از کنارشان بی تفاوت رد می‌شویم، درست، سایه شب که می افتد انگار می شوند فشار قبر روی سینه!

شما هم با چنین شب ها و لحظه هایی دست و پنجه نرم کرده اید؟ می دانستید از نگاه روان شناسان این مساله ربطی به ضعیف بودن روحیه، ترس یا واهمه های بی نشان ما ندارد؛ بلکه فقط در چیزی به نام  تاب‌آوری هیجانی خلاصه می شود.

و جالب اینکه تاب‌آوری هیجانی برخلاف آنچه شاید فکر می‌کنیم، نه ژنتیکی است، نه ارثی. مثل عضله است. می‌شود ساخت و پرداختش.

تاب‌آوری هیجانی یعنی چه؟ (و مهم‌تر: چه چیزی نیست)

اول بگذارید یک چیز را روشن کنیم، تاب‌آوری هیجانی «نترسیدن» نیست. «غمگین نشدن» نیست. این نیست که مثل یک ربات از کنار بحران‌ها رد شویم.

تعریف علمی‌اش این است: توانایی حفظ یا بازیابی سریع کارکرد سالم روانی و بدنی بعد از یک ضربه.

یعنی زندگی همان‌قدر سخت است. خبرهای بد همان‌قدر وجود دارند. شکست‌ها همان‌قدر درد دارند. اما ماسریع‌تر برمی‌گردیم. نه اینکه زمین نخوریم. اینکه بلند شدن را یاد بگیریم.

گالوپ در گزارش «وضعیت جهانی محیط کار ۲۰۲۶» نوشت ۴۴ درصد از نیروی کار جهان استرس روزانه قابل‌توجهی گزارش کرده‌اند و شاخص تجربه‌های منفی به بالاترین سطح خود در بیش از یک دهه گذشته رسیده است.

این عدد معنی ساده ای دارد: عدم تاب‌آوری هیجانی داستان مشترک بسیاری از ما آدم ها در چهار گوشه جهان است. مغز آن‌قدرها که فکر می‌کنیم ثابت نیست

تا سال‌ها فکر می‌کردیم مغز آدم بزرگ مثل یک میز چوبی است. شکل گرفته، و تمام. اما پژوهش‌های دهه‌های اخیر چیز دیگری می‌گویند: مغز در هر سنی می‌تواند مسیرهای عصبی جدید بسازد. اسمش را گذاشته‌اند انعطاف‌پذیری عصبی. …