دو بال انسان جست‌وجوگر

  بهار خسروی گروه کتاب  /  فیزیک کلاسیک بر پایه قطعیت مطلق، تفکیک کامل مشاهده‌گر از مشاهده‌پذیر، پیوستگی حرکت و امکان پیش‌بینی دقیق رویدادها بنا شده بود؛ اما ورود به دنیای زیراتمی نشان داد که طبیعت در ژرفای خود از قوانینی ناآشنا و معمایی پیروی می‌کند. این دگرگونی عظیم، اندیشمندان و بویژه خود پایه‌گذاران این انقلاب علمی را با پرسش‌های عمیق فلسفی روبه‌رو ساخت: آیا طبیعت فی‌نفسه مستقل از ذهن و اندازه‌گیری ما وجود دارد؟ سرنوشت اصل علیت و قطعیت در قوانین طبیعت چه می‌شود؟ مرزهای واقعی علوم دقیق تا کجاست؟ و در جهانی که با چنین نگرش نوینی تفسیر می‌شود، جایگاه انسان، اخلاق و ایمان دینی کجاست؟

ماکس پلانک، فیزیک‌دان برجسته آلمانی و آغازگر این انقلاب با کشف کوانتوم کنش در زمره اندیشمندانی بود که علم را از بینش کلی و معنوی جهان جدا نمی‌دید. اثر او با عنوان «عالم در پرتو فیزیک نوین» با ترجمه محمدرضا توکلی صابری که در انتشارات جهان کتاب منتشر شده، دقیقاً در چنین فضایی متولد شده است؛ این اثر به دور از پیچیدگی‌های ریاضی محض، دریچه‌ای به بنیادهای فکری فیزیک جدید می‌گشاید. این کتاب از خلال پنج فصل پیوسته، چگونگی تکامل تصویر ما از جهان را مرحله‌به‌مرحله بازگو می‌کند. کتاب در مسیر پیوسته و توصیفی خود نشان می‌دهد که تکامل علم چگونه مرزهای کهنه تفکر مکانیکی را درنوردیده و در هر یک از فصل‌های 5‌گانه، این محورها و مضامین را بررسی می‌کند.

بازتعریف سیمای جهان …