در میان تمام تمهای جاری در شعر سیمین، یک مفهوم پیوسته و ریشهدار حضور دارد که کمتر به آن پرداخته شده است: مادرانگی به مثابه اخلاق «مراقبت و پرستاری». اگر شعر جنگ و فاجعه بلایای طبیعی را به دو دسته تقسیم کنیم؛ یکی حماسهساز و پرشور و دیگری سوگوار و مرثیهخوان، سیمین بهبهانی راه سومی را میگشاید: راهِ «مراقبت و روایت ایستادگی و با هم بودن». در نگاه او، مادر یا زنِ راوی، در برابر ویرانی تنها به گریه اکتفا نمیکند؛ او آستین بالا میزند، به خاک نزدیک میشود، زخم را لمس میکند و به رسمیت میشناسد، و سرانجام میکوشد مرهم بگذارد و زندگی را به جریان بیاندازد. بررسی دو شعر برجسته او-یکی درباره زلزله تیرماه ۱۳۶۹ رودبار و دیگری درباره جانباز جوانی در اردیبهشت ۱۳۶۶-نشان میدهد که چگونه عاطفه مادرانه در کارگاهی از درد، به کنشی اجتماعی و انساندوستانه تبدیل میشود.
سوگ، خاک و تیمارداری؛ زلزله رودبار و مرهمگذاری مادرانه
تیرماه ۱۳۶۹، زمین زیر پای مردم گیلان لرزید و شهرهایی چون رودبار و منجیل به تلی از خاک تبدیل شدند. فاجعه چنان سهمگین بود که زبان از توصیف ابعاد آن قاصر میآمد. در این میان، سیمین بهبهانی با سرودن قطعهای تکاندهنده، تصویر مادری را ثبت کرد که تمام هستیاش در زیر آوار مدفون شده است. شعر با فضایی وهمناک و تاریک آغاز میشود؛ شب است و همهچیز در خواب، اما مادری در ویرانه خود بیدار است:
به شب که هر مرغ و ماهی
دو دیده بر هم نهاده
زنی به ویرانۀ خویش
چراغ ماتم نهاده
از آن دو دست حمایل
به تلی از آجر و گل
که گور فرزند او شد
دو شاخه مریم نهاده
دو چشمۀ رایگانش
روانه از دیدگانش
ملامت آب راکد
به چاه زمزم نهاده
تنش «اذا زلزلت» را
به دیده تصویر کرده
به لرزه، تفسیری از آن
کلام محکم نهاده
به یاد فرزند، دستی …

بازار








































































